Instytut Jacka Kaczmarskiego
społecznościowy serwis konkursowy
pytaj i odpowiadaj
Pakiety pytań i odpowiedzi
przesłanych przez internautów
Każdy pakiet zawiera:
- pytanie do nawiązań obecnych w którejś z piosenek J.K. lub takie, odpowiedź na które znajduje się stricte w jej treści,
- propozycję odpowiedzi na to pytanie,
- link(i) do źródła potwierdzającego, że proponowana odpowiedź jest poprawna.
Każdy pakiet poddany jest pod ocenę jurorów, którymi są zalogowani użytkownicy serwisu. Tak zdobywają oni punkty w rankingu oraz prawo do przesłania pakietów swojego autorstwa. Średnia zdobytych punktów oraz ilość wykonanych ocen decyduje o pozycji na liście rankingowej.
pytania i odpowiedzi użytkowników.
Przeglądaj pakiety
Do utworu „A my nie chcemy uciekać stąd”.
Inspirację Jacka Kaczmarskiego przy pisaniu "A my nie chcemy uciekać stąd" stanowił pożar filii szpitala w Górnej Grupie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/a-my-nie-chcemy-uciekac-stad/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Po%C5%BCar_w_szpitalu_psychiatrycznym_w_G%C3%B3rnej_Grupie
"Stanął w ogniu nasz wielki dom! Dom dla psychicznie i nerwowo chorych!"
Tragedia stała się tematem piosenki Przemysława Gintrowskiego do słów Jacka Kaczmarskiego pt. „A my nie chcemy uciekać stąd”
Do utworu „Epitafium dla Księdza Jerzego”.
Fragment: "Może był krzyk, oprawców strach i smród benzyny," wskazuje na sposób porwania tytułowego bohatera dzieła Jacka Kaczmarskiego "Epitafium dla Księdza Jerzego".
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/epitafium-dla-ksiedza-jerzego/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Popie%C5%82uszko
"Może był krzyk, oprawców strach i smród benzyny,"
"W tym samym dniu, wracając samochodem Volkswagen Golf do Warszawy, na drodze do Torunia, niedaleko miejscowości Górsk, Jerzy Popiełuszko wraz ze swoim kierowcą Waldemarem Chrostowskim zostali uprowadzeni przez funkcjonariuszy Samodzielnej Grupy „D” Departamentu IV MSW w mundurach funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego MO. Księdza przymuszono do wyjścia z samochodu, następnie pobito i wrzucono do bagażnika samochodu „esbeków'""
Do utworu „Pejzaż z trzema krzyżami”.
Główną różnicą między obrazem-inspiracją "Ukrzyżowanie" Andrea Mantegny a utworem Jacka Kaczmarskiego pt. "Pejzaż z trzema krzyżami" jest to, że na obrazie widać trzy postacie na krzyżach, natomiast w utworze Jacka Kaczmarskiego ukrzyżowana jest tylko jedna postać.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pejzaz-z-trzema-krzyzami/
- https://en.wikipedia.org/wiki/Crucifixion_(Mantegna)#/media/File:Mantegna,_Andrea_-_crucifixion_-_Louvre_from_Predella_San_Zeno_Altarpiece_Verona.jpg
"Na Wzgórzu Kaźni wznoszą się Trzy Krzyże. Dwa – puste, a na środkowym, najwyżej, Zawsze zobaczyć można czyjeś ciało…"
"analiza obrazu"
Do utworu „Do trupa”.
Utwór o takim samym tytule jak wiersz Jacka Kaczmarskiego ,,, Do trupa" posiada w swoim dorobku literackim poeta Jan Andrzej Morsztyn.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/do-trupa/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Andrzej_Morsztyn#Dzia%C5%82alno%C5%9B%C4%87_literacka
,,Do trupa"
,,Jan Andrzej Morsztyn herbu Leliwa (ur. 24 czerwca 1621 w Raciborsku, zm. 8 stycznia 1693 w Paryżu) – polityk, poeta, podskarbi wielki koronny "
Do utworu „Drzewo genealogiczne”.
Słowo "purpurat", które użyte zostało w utworze "Drzewo genealogiczne" Jacka Kaczmarskiego oznacza kardynała, eminencję.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/drzewo-genealogiczne/
- https://pl.wiktionary.org/wiki/purpurat
"I czci brak dla błękitnej krwi i purpuratów?"
"rzeczownik, rodzaj męskoosobowy (1.1) pot. rel. kardynał (1.2) daw. dostojnik noszący purpurowe szaty będące oznaką jego wysokiej godności"
Do utworu „ZESŁANIE studentów”.
Szynele wspomniane w utworze Jacka Kaczmarskiego pt "Zesłanie studentów" to sowieckie płaszcze mundurowe.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/zeslanie-studentow/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Szynel
"Szynele o wyrok za duże"
Szynel (ros. шинель) – rosyjski i sowiecki zimowy wełniany mundurowy płaszcz
Do utworu „Kolumna Zygmunta”.
Postać występującą na pomniku wspomnianym w utworze Jacka Kaczmarskiego pod tytułem " Kolumna Zygmunta " to elekcyjny król polski Zygmunt III Waza.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/kolumna-zygmunta/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Kolumna_Zygmunta_III_Wazy
"Monarcha – katolik od wieków już w trumnie. Nie zdołał na ołtarz rzymskiej wstąpić łaski, Lecz z mieczem i krzyżem stoi na kolumnie, Którą wzniósł – dla zasług – wdzięczny lud warszawski."
Kolumna Zygmunta III Wazy – pomnik króla Zygmunta III Wazy znajdujący się na placu Zamkowym w Warszawie. Monument został wzniesiony w latach 1643–1644 z fundacji Władysława IV Wazy według projektu Augustyna Locciego i Constantino Tencalli.
Do utworu „Czastuszki o pieriestrojce”.
Stolica wspomnianej przez Jacka Kaczmarskiego w utworze pt. "Czastuszki o pieriestrojce" Gruzji to Tbilisi.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/czastuszki-o-pieriestrojce/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Gruzja
"Z entuzjazmem w mocnych głosach Śpiewa Gruzja i Armenia."
"Stolica Tbilisi"
Do utworu „Postmodernizm”.
Jacek Kaczmarski w utworze " Postmodernizm" uważa że porażki są codziennością ludzi ambitnych.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/postmodernizm/
Kto się nie wspiął – ten nie spada, A kto pragnie być na szczycie – Będzie spadał całe życie.
Do utworu „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego”.
Główną myślą dotycząca losu twórczego człowieka w utworze "Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego" Jacka Kaczmarskiego jest stwierdzenie, że najgorszą perspektywą dla takiego twórcy jest unicestwienie pamięci o nim. Oznacza to, że dla artysty najważniejsze jest, aby jego twórczość pozostała w pamięci ludzi po jego śmierci.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/epitafium-dla-wlodzimierza-wysockiego/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Epitafium_dla_W%C5%82odzimierza_Wysockiego
To moja droga z piekła do piekła, W dół na złamanie karku gnam! Nikt mnie nie trzyma, nikt nie prześwietla, Nie zrywa mostów, nie stawia bram! Po grani! Po grani! Nad przepaścią bez łańcuchów, bez wahania! Tu na trzeźwo diabli wezmą, Zdradzi mnie rozsądek – drań, W wilczy dół wspomnienia zmienią Ostrą grań! Po grani! Po grani! Po grani! Tu mi drogi nie zastąpią pokonani! Tylko łapią mnie za nogi, Krzyczą – nie idź! Krzyczą – stań! Ci, co w pół stanęli drogi I zębami, pazurami kruszą grań! To moja droga z piekła do piekła, W przepaść na łeb na szyję skok! Boskiej Komedii nowy przekład I w pierwszy krąg piekła mój pierwszy krok! Tu do mnie! Tu do mnie! Ruda chwyta mnie dziewczyna swymi dłońmi I do końskiej grzywy wiąże, Szarpię grzywę – rumak rży! Ona – Co ci jest mój książę? – Szepce mi… Do piekła! Do piekła! Do piekła! Nie mam czasu na przejażdżki, wiedźmo wściekła! – Nie wiesz ty, co cię tam czeka – Mówi sine tocząc łzy. – Piekło też jest dla człowieka! Nie strasz, nie kuś i odchodząc zabierz sny! To moja droga z piekła do piekła, Wokół postaci bladych tłok; Koń mnie nad nimi unosi z lekka I w drugi krąg kieruje krok! Zesłani! Zesłani! Naznaczeni, potępieni i sprzedani! Co robicie w piekła sztolniach Brodząc w błocie, depcąc lód? Czy śmierć daje ludzi wolnych Znów pod knut?! – To nie tak! To nie tak! To nie tak! Nie użalaj się nad nami – tyś poeta! Myśmy raju znieść nie mogli, Tu nasz żywioł, tu nasz dom! Tu nie wejdą ludzie podli, Tutaj żaden nas nie zdziesiątkuje grom! – Pani bagien, mokradeł i śnieżnych pól, Rozpal w łaźni kamienie na biel! Z ciał rozgrzanych niech się wytopi ból, Tatuaże weźmiemy na cel! Bo na sercu, po lewej – tam Stalin drży, Pot zalewa mu oczy i wąs! Jego profil specjalnie tam kłuli my Żeby słyszał jak serca się rwą! To moja droga z piekła do piekła, Lampy naftowe wabią wzrok – Podmiejska chata, mała izdebka I w trzeci krąg kolejny krok. – Wchodź śmiało! Wchodź śmiało! Nie wiem jak ci trafić tutaj się udało! Ot, jak raz – samowar kipi, Pij herbatę synu, pij! Samogonu z nami wypij! Zdrowy żyj! Nam znośnie! Nam znośnie! Nam znośnie! Tak żyjemy niewidocznie i bezgłośnie… Pożyjemy i pomrzemy – Nie usłyszy o nas świat, A po śmierci wypijemy Za przeżytych w dobrej wierze parę lat! To moja droga z piekła do piekła, Miasto, a w mieście przy bloku blok; Wciągam powietrze i chwiejny z lekka Już w czwarty krąg kieruję krok! Do cyrku! Do cyrku! Do kina! Telewizor włączyć – bajka się zaczyna! Mama w sklepie, tata w barze, Syn z pepeszy tnie aż gra! Na pionierskiej chuście marzeń Gwiazdę ma! Na mecze! Na mecze! Na wiece! Swoje znać, nie rzucać w oczy się bezpiece! Sąsiad – owszem, wypić można, Lecz to sąsiad, brat – to brat. Jak świat światem do ostrożnych Zwykł należeć i uśmiechać się ten świat! To moja droga z piekła do piekła, Na scenie Hamlet, skłuty bok, Z którego właśnie krew wyciekła – To w piąty krąg kolejny krok! O Matko! O Matko! Jakże mogłaś jemu sprzedać się tak łatwo! Wszak on męża twego zabił, Zgładzi mnie, splugawi tron, Zniszczy Danię, lud ograbi – Bijcie w dzwon! Na trwogę! Na trwogę! Na trwogę! Nie wybieraj między żądzą swą a Bogiem! Póki czas naprawić błędy Matko, nie rób tego – stój! Cenzor z dziewiątego rzędu: – Nie, w tej formie to nie może wcale pójść! To moja droga z piekła do piekła, Wódka i piwo, koniak, grog – Najlepszych z nas ostatnia Mekka I w szósty krąg kolejny krok! Na górze! Na górze! Na górze! Chciałoby się żyć najpełniej i najdłużej! O to warto się postarać, To jest nałóg, zrozum to! Tam się żyje jak za cara I ot co! Na dole, na dole, na dole Szklanka wódki i razowy chleb na stole. I my wszyscy tam i tutaj Tłum rozdartych dusz na pół, Po huśtawce mdłość i smutek Choćbyś nawet co dzień walił głową w stół! To moja droga z piekła do piekła, Z wolna zapada nade mną mrok, Więc biesów szpaler szlak mi oświetla, Bo w siódmy krąg kieruję krok! Tam milczą i siedzą, I na moją twarz nie spojrzą – wszystko wiedzą! Siedzą, ale nie gadają – Mętny wzrok spod powiek lśni; Żują coś, bo im wypadły Dawno kły! Więc stoję! Więc stoję! Więc stoję! A przed nimi leży w teczce życie moje! Nie czytają, nie pytają – Milczą, siedzą – kaszle ktoś, A za oknem werble grają – Znów parada, święto albo jeszcze coś… I pojąłem co chcą ze mną zrobić tu! I za gardło porywa mnie strach! Koń mój zniknął, a wy, siedmiu kręgów tłum, Macie w uszach i w oczach piach! Po mnie nikt nie wyciągnie okrutnych rąk, Mnie nie będą katować i strzyc! Dla mnie mają tu jeszcze ósmy krąg! Ósmy krąg, w którym nie ma już nic. Pamiętajcie wy o mnie co sił, co sił! Choć przemknąłem przed wami jak cień! Palcie w łaźni, aż kamień się zmieni w pył – Przecież wrócę, gdy zacznie się dzień! Jacek Kaczmarski 1980
Utwór odzwierciedla komunistyczny Związek Radziecki i życie jego obywateli, koncentrując się na losach artysty w takiej sytuacji[2]. Za morał wiersza należy uznać stwierdzenie, iż najgorszą perspektywą dla człowieka twórczego jest unicestwienie pamięci o nim[1]. Można w nim jednak znaleźć o wiele więcej istotnych obserwacji, jak na przykład spostrzeżenie, że koszmar może być siłą napędową bytu. Jacek Kaczmarski opisywał Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego jako „próbę syntezy Rosji komunistycznej” i „najbliższy mu utwór”, określał też jego wykonanie mianem „psychodramy”[1].
Do utworu „Mistrz Hieronimus van Aeken z Hertogenbosch zwany Boschem”.
W utworze "Mistrz Hieronimus van Aeken z Hertogenbosch zwany Boschem" Jacka Kaczmarskiego artysta ukazuje fascynację i inspirację życiem i twórczością Hieronima Boscha, odzwierciedlając przy tym tajemniczość sztuki i trudności artystycznego wyrażania głębokich prawd ludzkiego losu.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/mistrz-hieronimus-van-aeken-z-hertogenbosch-zwany-boschem/
"A ja dosiadam świni! Przemierzam czarną rzekę, Lecz woda od ognia gorąca nie gasi jurnych krzyków! Więc starczy nam radości! Do końca niedaleko! Łaskoczą do śmiechu włochate, niezaciągnięte stryki!"
Do utworu „Somosierra”.
Szwoleżerowie o których mówił Jacek Kaczmarski w utworze "Somosierra" byli formacją lekkiej kawalerii.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/somosierra/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Szwole%C5%BCerowie
W mokry mrok topi głowy szwoleżerów Deszcz gliny ziemi i rozbitej skały Ci co polegną – pójdą w bohatery Ci co przeżyją – pójdą w generały
"Szwoleżerowie, lekkokonni (z fr. chevau-légers, od cheval – koń i léger – lekki) – formacja wojskowa lekkiej kawalerii."
Do utworu „Syn marnotrawny”.
Główną myślą zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. „Syn marnotrawny” jest przebaczenie występków syna żałującego swoich nieroztropnych decyzji życiowych powracającego do domu.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/syn-marnotrawny/
"Sam się z życia nader sprawnie obrobiłem, Więc chyłkiem powracam do domu o zmroku – jak złodziej. Jakaś ciepła mnie otacza cisza wokół, Padam z nóg i czuję ręce na ramionach, Do nóg czyichś schylam głowę, jak pod topór. Moje stopy poranione świecą w mroku, Lecz panika – nie wiem skąd wiem – jest już dla mnie skończona."
Do utworu „Petroniusz bredzi”.
Główną myślą zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. „Petroniusz bredzi” jest rozmyślanie samobójstwa przez cynicznego człowieka.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/petroniusz-bredzi/
"Czy nie lepiej więc zająć się sobą zawczasu? Oszczędzając i bogom, i ludziom ich czasu?" "Nie dając satysfakcji ludziom ani bogom, Że nam życie odebrać lub darować mogą… Wolę sam sobie wręczyć ten jedyny prezent."
Do utworu „Kariera Nikodema Dyzmy”.
Mówiąc o "wysyłaniu do Tworek" Jacek Kaczmarski w wierszu pt. "Kariera Nikodema Dyzmy" odnosi się do położonego tam popularnego szpitala psychiatrycznego.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/kariera-nikodema-dyzmy/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Szpital_Tworkowski
"Lecz zmilczę. Ma nade mną władzę I zapowiedział mi to w porę, Że jeśli go w czymkolwiek zdradzę Natychmiast wyśle mnie do Tworek!"
"Szpital Tworkowski, pełna obecna nazwa Mazowieckie Specjalistyczne Centrum Zdrowia im. prof. Jana Mazurkiewicza – szpital psychiatryczny utworzony w 1891. Znajduje się w Pruszkowie, w dzielnicy Tworki."