Instytut Jacka Kaczmarskiego

społecznościowy serwis konkursowy
pytaj i odpowiadaj

Pakiety pytań i odpowiedzi

przesłanych przez internautów

Każdy pakiet zawiera:

  • pytanie do nawiązań obecnych w którejś z piosenek J.K. lub takie, odpowiedź na które znajduje się stricte w jej treści,
  • propozycję odpowiedzi na to pytanie,
  • link(i) do źródła potwierdzającego, że proponowana odpowiedź jest poprawna.

Każdy pakiet poddany jest pod ocenę jurorów, którymi są zalogowani użytkownicy serwisu. Tak zdobywają oni punkty w rankingu oraz prawo do przesłania pakietów swojego autorstwa. Średnia zdobytych punktów oraz ilość wykonanych ocen decyduje o pozycji na liście rankingowej.

OCEŃ LOSOWO

pytania i odpowiedzi użytkowników.

Przeglądaj pakiety

Do utworu „Ballada wrześniowa”.

Jacek Kaczmarski w utworze ,,Ballada wrześniowa" nawiązuje do paktu Ribbentrop-Mołotow, , który stanowił podstawę dla tajnego podziału II Rzeczypospolitej między Hitlerem i Stalinem.

Pytanie: Do jakiego paktu Jacek Kaczmarski nawiązuje w swoim utworze ,,Ballada wrześniowa"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ballada-wrzesniowa/

    2. ,,A cóż to za historia nowa? Zdumiona spyta Europa Jak to? - To chłopcy Mołotowa I sojusznicy Ribentroppa."

  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Pakt_Ribbentrop-Mo%C5%82otow

    3. Pakt Ribbentrop–Mołotow, też: pakt Hitler–Stalin– umowa międzynarodowa, będąca formalnie paktem o nieagresji pomiędzy III Rzeszą i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich, która zgodnie z tajnym protokołem dodatkowym, stanowiącym załącznik do oficjalnego dokumentu umowy, dotyczyła rozbioru terytoriów lub rozporządzenia niepodległością suwerennych państw.

Do utworu „Sen Katarzyny II”.

Pojawiające się w utworze "Sen Katarzyny II" Jacka Kaczmarskiego określenie dotyczy Sankt Petersburga, miasta wybudowanego na polecenie cara Piotra I Wielkiego (miało ono świadczyć o narodzinach potęgi państwa rosyjskiego).

Pytanie: W utworze "Sen Katarzyny II" Jacka Kaczmarskiego pojawia się określenie "marmurowe Piotra stropy"; o które z miast państwa rosyjskiego chodzi?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/sen-katarzyny-ii/

    2. "Podparłam armią marmurowe Piotra stropy,"

  2. https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Petersburg

    3. "Głównym marzeniem cara było zbudowanie od podstaw miasta, które miało świadczyć o narodzinach potęgi państwa rosyjskiego. Prace budowlane, w których brali udział najwybitniejsi architekci ówczesnej Europy, rozpoczęły się już w 1703 na zdobytej rok wcześniej od Szwecji Wyspie Zajęczej (fin. Jänissaari), położonej w Ingrii u ujścia Newy. Był to obszar podmokły i słabo zaludniony, toteż osuszenie tych terenów było podstawowym wyzwaniem dla budowniczych. Pierwszą budowlą wzniesioną na obszarze Wyspy Zajęczej była Twierdza Pietropawłowska, którą rozpoczęto wznosić na mocy rozkazu cara z dnia 16 maja (27 maja według kalendarza gregoriańskiego) 1703. Dzień ten jest uznawany za datę założenia miasta. Na płycie kamiennej specjalnie przygotowanej na tę uroczystość wyryto następujący napis: Roku pańskiego 1703, 16 maja założone zostało przez cara i wielkiego księcia Piotra Aleksiejewicza miasto Sankt-Petersburg."

  3. Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Paweł Klint, "Zrozumieć przeszłość 2. Podręcznik do historii dla liceum ogólnokształcącego i technikum - zakres rozszerzony." Nowa Era, Warszawa 2020, Strony: 356.

    4. "Piotr I zwiększył liczbę wojska i stworzył znakomitą artylerię. W 1702 r. Rosjanie odnieśli kilka ważnych zwycięstw na północy, m.in. opanowali ujście Newy, gdzie zaczęła powstawać nowa stolica państwa Piotra I - Petersburg."

Do utworu „Lalka, czyli polski pozytywizm”.

Izabela Łęcka, wspomniana przez Jacka Kaczmarskiego w piosence "Lalka, czyli polski pozytywizm", bohaterka powieści Bolesława Prusa "Lalka", jest obiektem westchnień Stanisława Wokulskiego.

Pytanie: Kim jest Izabela, wspomniana przez Jacka Kaczmarskiego w piosence "Lalka, czyli polski pozytywizm"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/lalka-czyli-polski-pozytywizm/

    2. "Wokulski kocha Izabelę."

  2. https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Izabela_%C5%81%C4%99cka

    3. "Izabela Łęcka – postać literacka, bohaterka powieści Lalka (1890) Bolesława Prusa. Obiekt uczuć głównego bohatera utworu Stanisława Wokulskiego."

Do utworu „Krajobraz po uczcie”.

Jacek Kaczmarski w utworze ,,Krajobraz po uczcie" nawiązuje do Sejmu Czteroletniego, insurekcji kościuszkowskiej oraz wykonaniu kary śmierci in effigie na uczestnikach konfederacji targowickiej.

Pytanie: Do jakich wątków z historii upadku I Rzeczypospolitej nawiązuje Jacek Kaczmarski w utworze ,,Krajobraz po uczcie"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/krajobraz-po-uczcie/

    2. ,,Nie skończyli ostrzyć kos na sztorc stawianych (...) Nie powywieszali wszystkich zdrajców stanu."

  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Sejm_Czteroletni

    3. ,,Sejm Czteroletni, Sejm Wielki – sejm walny zwołany 6 października 1788 za zgodą cesarzowej Rosji Katarzyny II w Warszawie, obradujący do 29 maja 1792 pod węzłem konfederacji pod laską marszałka konfederacji koronnej Stanisława Małachowskiego."

Do utworu „Do muzy suplikacja przy ostrzeniu pióra”.

"Kazamaty", o których pisze Jacek Kaczmarski w utworze "Do muzy suplikacja przy ostrzeniu pióra", są to podziemia służące jako ciężkie więzienie.

Pytanie: Czym są "kazamaty", o których pisze Jacek Kaczmarski w utworze "Do muzy suplikacja przy ostrzeniu pióra"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/do-muzy-suplikacja-przy-ostrzeniu-piora/

    2. "Jaką śni więzień w kazamatach".

  2. https://sjp.pwn.pl/slowniki/kazamaty.html

    3. "kazamaty «podziemia służące jako ciężkie więzienie»".

Do utworu „Limeryki o narodach”.

W utworze Jacka Kaczmarskiego pt. "Limeryki o narodach" "pastis" to mocny napój alkoholowy, występujący najczęściej w połudoniowej Francji.

Pytanie: Czym jest "pastis" w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. "Limeryki o narodach"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/limeryki-o-narodach/

    2. "Raz Francuz sąsiada miał, co był z Somalii, W Tuluzie mieszkali i pastis pijali. Lecz wnet się przekonał Potomek Dantona Że druh jego łeb ma ze stali."

  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Pastis

    3. "Pastis – francuski napój alkoholowy produkowany z anyżku i lukrecji wraz z innymi ziołowymi dodatkami. Z reguły zawiera 40–45% alkoholu. Typowy dla południa Francji (Prowansja), do konsumpcji zwykle rozcieńczany wodą (często z dodatkiem lodu), co nadaje mu charakterystyczną mleczną barwę."

Do utworu „Epitafium dla Brunona Jasieńskiego”.

Poeta, któremu Jacek Kaczmarski dedykuje "Epitafium dla Brunona Jasieńskiego" znany szerszej publiczności jako Brunon Jasieński faktycznie nazywał się Wiktor Zysman.

Pytanie: Jak faktycznie nazywał się Brunon Jasieński, poeta o któremu Jacek Kaczmarski dedykuje utwór "Epitafium dla Brunona Jasieńskiego"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/epitafium-dla-brunona-jasienskiego/

    2. "Epitafium dla Brunona Jasieńskiego"

  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Bruno_Jasie%C5%84ski

    3. Bruno Jasieński, właściwie Wiktor Zysman (ur. 17 lipca 1901 w Klimontowie, zm. 17 września 1938 w miejscu straceń Kommunarka pod Moskwą)

Do utworu „Helena”.

Wspomniana w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Helena'' Atena jest boginią mądrości, sprawiedliwiej wojny oraz sztuki.

Pytanie: Czego boginią jest wspomniana w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Helena'' Atena ?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/helena/

    2. ,, Mrok tłumi jęk rannych nad Troi areną Mój mąż mój kochanek wzdychają przez sen I słyszę wśród ciszy namiętny ich szept Ateno ''

  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Atena

    3. ,, Atena (gr. Ἀθήνη Athene, Ἀθηναίη Athenaie, łac. Minerva) – w mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, sprawiedliwej wojny oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty. Jest jedną z dwunastu głównych bogów olimpijskich. Jej atrybutami są: włócznia, tarcza i łuk. Jej świętym zwierzęciem jest sowa, a rośliną – oliwka. Jej rzymskim odpowiednikiem jest Minerwa. ''

Do utworu „A my nie chcemy uciekać stąd”.

Podmiot liryczny utworu "A my nie chcemy uciekać stąd" autorstwa Jacka Kaczmarskiego chwyta kraty rozgrzane do białości.

Pytanie: Co chwyta podmiot liryczny utworu "A my nie chcemy uciekać stąd" autorstwa Jacka Kaczmarskiego?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/a-my-nie-chcemy-uciekac-stad/

    2. "Więc chwytam kraty rozgrzane do białości"

Do utworu „Stalker”.

,,Zona" w utworze ,,Stalker" Jacka Kaczmarskiego pochodzi z filmu A. Tarkowskiego o tym samym tytule i jest ona zamkniętą strefą, przez którą przeprowadza tytułowy Stalker, pilnowaną przez wojsko, w której nie funkcjonują znane powszechnie prawa fizyki.

Pytanie: Czym jest ,,Zona" w utworze Jacka Kaczmarskiego pod tytułem ,,Stalker"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/stalker/

    2. ,,Z którego przedmiot modłów spadł – nietknięty dłonią? W stukocie kół transportu – Aria Beethovena?"

  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Stalker_(film_1979)

    3. ,,Główny protagonista, tytułowy Stalker, zarabia na życie przeprowadzaniem ludzi przez tzw. Zonę, obszar, na którym prawa fizyki nie funkcjonują tak samo jak w reszcie świata."

Do utworu „Przypowieść o ślepcach”.

Utwór Jacka Kaczmarskiego pod tytułem "Przypowieść o ślepcach" ukazuje, że nawet w najgorszej sytuacji, gdy nie ma się ani jednego przyjaciela i każdy powiedziałby, że nadzieja już umarła, nie wolno się poddać, a po każdym upadku należy się podnieść i iść dalej.

Pytanie: Jak krótko opisać główną myśl zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. „Przypowieść o ślepcach”?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/przypowiesc-o-slepcach/

    2. "Cóż nam zostało, kiedy świata zabrakło dookoła? Kije i sakwy i kapoty i palce w oczodołach! Powiew wiatru, słońca promień na chciwe twarze brać, Padać i wstawać, padać i wstawać, padać i wstawać, padać i wstawać… I wstać!"

Do utworu „Wojna postu z karnawałem”.

Nazwa stacji radiowej, która w 1990r. podczas audycji Kwadrans Jacka Kaczmarskiego nie puściła piosenki pt. "Wojna postu z karnawałem" to Radio Wolna Europa.

Pytanie: Jaka była nazwa stacji radiowej, która w 1990r. podczas audycji Kwadrans Jacka Kaczmarskiego nie puściła piosenki pt. "Wojna postu z karnawałem"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/wojna-postu-z-karnawalem/

    2. "Siedzę w oknie, patrzę z góry, cały świat mam w oku, Widzę co kto kradnie, gubi, czego szuka w tłoku. Zmierzchem pójdę do kościoła, wyspowiadam grzeszki, Nocą przejdę się po rynku i pozbieram resztki."

  2. https://www.kaczmarski.art.pl/media/wywiady-z-jackiem-kaczmarskim/reprezentowalem-przesladowana-niezalezna-kulture/

    3. "to po prostu trzeba znaleźć Wolną Europę..."

  3. Iwona Grabska-Gradzińska, “Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego”, 97
Do utworu „Somosierra”.

Napoleon, który był głównodowodzącym bitwy wspomnianej przez Jacka Kaczmarskiego w utworze "Somosierra" tytułował się mianem cesarza Francózów.

Pytanie: Jaki tytuł posiadał głównodowodzący bitwy wspomnianej przez Jacka Kaczmarskiego w utworze "Somosierra"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/somosierra/

    2. "Somosierry"

  2. https://historykon.pl/koronacja-napoleona-na-cesarza-francuzow-kalendarium/

    3. "2 grudnia 1804 roku miała miejsce koronacja Napoleona na cesarza Francuzów"

  3. Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Piotr Klint, "Zrozumieć przeszłość 2" Nowa era, 2020, Strony: 486.

    4. "Napoleon I koronował się na cesarza Francózów, a nie cesarza Fracji."

  4. Iwona Grabska-Gradzińska, “Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego”, 190
Do utworu „Ostatnia mapa Polski”.

W utworze "Ostatnia mapa Polski" Jacek Kaczmarski ukazuje różnicę w postrzeganiu szans powstania pomiędzy ostatnim królem Polski - Stanisławem Augustem Poniatowskim, a Najwyższym Naczelnikiem Siły Zbrojnej Narodowej Tadeuszem Kościuszką, gdyż obaj mężczyźni znacząco różnili się w sprawie walki o niepodległość narodu, ponieważ Kościuszko chciał walczyć z najeźdźcą, natomiast S.A. Poniatowski co prawda powstanie poparł, ale zupełnie nie wierzył w możliwość jego powodzenia.

Pytanie: Jak krótko opisać główną myśl zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. „Ostatnia mapa Polski”?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ostatnia-mapa-polski/

    2. "Wiernopoddańcze listy piszą dygnitarze O łaskę prosząc w skrusze Jej Cesarską Mość." "Więc z niczym wybiegł wódz, o gniew wołając boży A król, wsłuchany w znikający tupot nóg, Pomiędzy osobiste rzeczy mapę włożył Do sakwojaża na ostatnią ze swych dróg." "Pędzi Naczelnik wśród wiwatujących czapek, Stolica dobrych parę staj, a wróg – tuż, tuż"

  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Ko%C5%9Bciuszko

    3. "Tadeusz Kościuszko [...] Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w czasie insurekcji kościuszkowskiej" "Przy okazji powstania Kościuszko powiedział: "Za samą szlachtę bić się nie będę, chcę wolności całego narodu i dla niej wystawię tylko me życie"" "24 marca 1794 roku na rynku krakowskim złożył narodowi uroczystą przysięgę i objął formalnie przywództwo insurekcji jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej."

  3. Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: "Zrozumieć przeszłość 2" Paweł Klint, Strony: 458.

    4. "Polscy politycy emigracyjni oraz członkowie zawiązanego w Warszawie sprzysiężenia pod przywództwem Ignacego Działyńskiego uznali, że najlepszym kandydatem na wodza powstanie jest Tadeusz Kościuszko, znakomity dowódca i bohater wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych." "Początkowo Kościuszko uznał, że szanse na pokonanie Rosji są niewielkie. Jednak sytuacja zmieniła się, kiedy władze rosyjskie wycofały swoje wojska z terenów Rzeczypospolitej, przenosząc je na granicę z Turcją."

Do utworu „Świadectwo”.

W utworze Jacka Kaczmarskiego "Świadectwo" podmiot liryczny posługuje się słownictwem gwary z czasów stanu wojennego, np. jaja niewyjęte, cwaja, spawacz itp.

Pytanie: Jakim specyficznym słownictwem posługuje się podmiot liryczny w utworze "Świadectwo" Jacka Kaczmarskiego?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

  1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/swiadectwo/

    2. (Zapowiedź Jacka Kaczmarskiego pochodząca koncertu w RPA z 1985 roku.) "Otóż żeby zachować tę formę musiałem użyć słów, których używał opowiadający, a ponieważ nie wszyscy z państwa, podobnie jak my wówczas w Szwecji, nie byli z tymi słowami zaznajomieni, przed zaśpiewaniem piosenki zmuszony jestem podać mały słowniczek. Zwrot “jaja niewyjęte” określa sytuację tak śmieszną i absurdalną, że nie powinna się ona wydarzyć, a jednak się wydarzyła. Zwrot “dać ciała” jest to eufemizm, oznacza inny zwrot, bardziej dosadny, aczkowliek podobny, który z kolei oznacza sytuację upadlającego podporządkowania z lekkim odcieniem erotycznym. “Spawacz” jest to jedno z wielu przezwisk Jaruzelskiego ze względu na jego ciemne okulary. “Bambuko” – jest to gra, ongiś nosząca nazwę chruszczówka, która spośród wszystkich innych gier wyróżnia się tym, że nie posiada reguł. Wygrywa tę grę ten, kto narzuci swoje, wymyślone przez siebie reguły przeciwnikowi. “Melina” – miejsce zakupu alkoholu. “Bania” – stan upojenia alkoholowego. Cwaja – banknot o walorze dwóch tysięcy złotych. Dlatego cwaja ponieważ jest na nim dwóch królów: Kazimierz Odnowiciel i Bolesław Chrobry. Dlaczego Bolesław Chrobry nikt nie wie, Kazimierz Odnowiciel dlatego, że banknot wszedł w obieg w okresie odnowy. “Pokot” – typowe słowo stanu wojennego. Pokot jest to grupa ludzi, zgromadzona w jednym pomieszczeniu, tak jak my, ale w odróżnieniu od nas nie mogąca się rozejść do domów, ponieważ jest już godzina policyjna. W związku z tym wszyscy zmuszeni są nocować pokotem na podłodze. Z czasem pokot stał się jedną z bardziej ulubionych form życia towarzyskiego. “Wrona” – wiadomo, “Zomo” – wiadomo, “Buc”. Buc – osobnik o niskim poziomie intelektualno – moralnym. “Kasprowy” luksusowy hotel w zakopanem."

  2. https://www.piosenkaztekstem.pl/opracowanie/jacek-kaczmarski-swiadectwo/

    3. "Autor zachował w piosence oryginalne słownictwo gwary tamtych lat: jaja niewyjęte - sytuacja absurdalna, a jednak zaistniała Spawacz - generał Wojciech Jaruzelski, nazywany tak ze względu na jego ciemne okulary cwaja - banknot o wartości dwóch tysięcy złotych pokot - grupa ludzi nocująca pokotem na podłodze, nie mogąc się rozejść ze względu na godzinę policyjną WRONa - Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego - pozakonstytucyjny organ zarządzający Polską stanu wojennego kierowany przez generała Jaruzelskiego"