Instytut Jacka Kaczmarskiego
społecznościowy serwis konkursowy
pytaj i odpowiadaj
Pakiety pytań i odpowiedzi
przesłanych przez internautów
Każdy pakiet zawiera:
- pytanie do nawiązań obecnych w którejś z piosenek J.K. lub takie, odpowiedź na które znajduje się stricte w jej treści,
- propozycję odpowiedzi na to pytanie,
- link(i) do źródła potwierdzającego, że proponowana odpowiedź jest poprawna.
Każdy pakiet poddany jest pod ocenę jurorów, którymi są zalogowani użytkownicy serwisu. Tak zdobywają oni punkty w rankingu oraz prawo do przesłania pakietów swojego autorstwa. Średnia zdobytych punktów oraz ilość wykonanych ocen decyduje o pozycji na liście rankingowej.
pytania i odpowiedzi użytkowników.
Przeglądaj pakiety
Do utworu „Cromwell”.
Tytułowy "Cromwell" autorstwa Jacka Kaczmarskiego był angielskim politykiem oraz główna postacią angielskiej wojny domowej.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/cromwell/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Oliver_Cromwell
"Z myślą o losie Cromwella."
"Oliver Cromwell (ur. 25 kwietnia 1599 w Huntingdon, zm. 3 września 1658 w pałacu Whitehall w Londynie) – polityk angielski, główna postać angielskiej wojny domowej, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii 1653–1658. "
Do utworu „Pan Kmicic”.
Jędrek, o którym pisze Jacek Kaczmarski w utworze „Pan Kmicic” to główny bohater powieści „Potop” Henryka Sienkiewicza, której akcja rozgrywa się w latach 1655-1657, a więc zgodnie z faktami historycznymi występujący w niej król to Jan Kazimierz.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pan-kmicic/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Potop_(powieść), https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Jan_II_Kazimierz_Waza
„Jest nagroda za cierpienie – Kto się śmieli, ten korzysta: Dawnych grzechów odpuszczenie, Król Jędrkowi skronie ściska.”
Artykuł o „Potopie” Sienkiewicza: „Akcja przedstawia okres z lat 1655–1657.”. Artykuł o Janie Kazimierzu: „Jan II Kazimierz Waza (ur. 22 marca 1609 w Krakowie, zm. 16 grudnia 1672 w Nevers) – król Polski i wielki książę litewski w latach 1648–1668”
Do utworu „Ballada wrześniowa”.
"Ballada wrześniowa" Jacka Kaczmarskiego poświęcona jest zbrojnej napaści ZSRR na Polskę.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Agresja_ZSRR_na_Polsk%C4%99
"Piosenka jest poświęcona zbrojnej napaści wojsk ZSRR, które 17 września 1939 wkroczyły do Polski atakując osłabione trwającą obroną przed hitlerowskimi Niemcami wojska polskie – bez formalnego wypowiedzenia wojny."
Do utworu „Portret zbiorowy we wnętrzu – Dom Opieki”.
Jacek Kaczmarski napisał utwór "Portret zbiorowy we wnętrzu – Dom Opieki" według dwóch obrazów Franza Halsa - "Portret regentek domu starców w Haarlemie" oraz "Portret regentów domu starców w Haarlemie".
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/portret-zbiorowy-we-wnetrzu-dom-opieki/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Frans_Hals
“Jeszcze jeden portret zbiorowy we wnętrzu “Dom obieki” wg. tego samego malarza holenderskiego Franza Halsa, który ostatnie dni swojego życia spędził w domu starców, jako bankrut i w charakterze zapłaty za możliwość dokonania swego żywota w tym przybytku namalował portret zbiorowy opiekunek tego domu starców.”
Twórczość Halsa stała się inspiracją dla kilku utworów Jacka Kaczmarskiego: „Trzy portrety” – zgodnie z tytułem inspirowanym trzema portretami: pijanego żołnierza, Cyganki i lekarza, „Portret zbiorowy w zabytkowym wnętrzu”, „Portret zbiorowy we wnętrzu – Dom Opieki”.
Do utworu „Aleksander Wat”.
Tytułową postacią w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Aleksander Wat'' jest polski pisarz i poeta pochodzenia żydowskiego.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/aleksander-wat/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Wat
,,Aleksander Wat " -tytuł utworu.
Aleksander Wat, właściwie Aleksander Chwat (ur. 1 maja 1900 w Warszawie, zm. 29 lipca 1967 w Antony) – polski pisarz i poeta pochodzenia żydowskiego.
Do utworu „Lalka, czyli polski pozytywizm”.
Pozytywizm wspomniany przez Jacka Kaczmarskiego w tytule utworu "Lalka, czyli polski pozytywizm", jest kierunkiem w filozofii i literaturze zainicjowanym przez Auguste'a Comte'a w drugiej połowie XIX wieku, w nurcie pozytywistycznym tworzył autor wspomnianej w tytule utworu "Lalce", czyli Bolesław Prus.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/lalka-czyli-polski-pozytywizm/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Pozytywizm
"Lalka, czyli polski pozytywizm"
"Pozytywizm – kierunek w filozofii i literaturze zainicjowany przez Auguste'a Comte'a w drugiej połowie XIX wieku (...) Twórcy polskiego pozytywizmu: Bolesław Prus"
Do utworu „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego”.
W utworze "Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego" Jacka Kaczmarskiego jest nawiązanie do roli aktorskiej Włodzimierza Wysockiego w sztuce "Hamlet" jako bohatera tytułowego. Słynne słowa "Dania jest więzieniem" sugerują, że Wysocki wcielił się w rolę Hamleta.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/epitafium-dla-wlodzimierza-wysockiego/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Epitafium_dla_W%C5%82odzimierza_Wysockiego
Na mecze! Na mecze! Na wiece! Swoje znać, nie rzucać w oczy się bezpiece! Sąsiad – owszem, wypić można, Lecz to sąsiad, brat – to brat. Jak świat światem do ostrożnych Zwykł należeć i uśmiechać się ten świat! To moja droga z piekła do piekła, Na scenie Hamlet, skłuty bok, Z którego właśnie krew wyciekła – To w piąty krąg kolejny krok! O Matko! O Matko! Jakże mogłaś jemu sprzedać się tak łatwo! Wszak on męża twego zabił, Zgładzi mnie, splugawi tron, Zniszczy Danię, lud ograbi – Bijcie w dzwon! Na trwogę! Na trwogę! Na trwogę! Nie wybieraj między żądzą swą a Bogiem! Póki czas naprawić błędy Matko, nie rób tego – stój! Cenzor z dziewiątego rzędu: – Nie, w tej formie to nie może wcale pójść! To moja droga z piekła do piekła, Wódka i piwo, koniak, grog – Najlepszych z nas ostatnia Mekka I w szósty krąg kolejny krok! Na górze! Na górze! Na górze! Chciałoby się żyć najpełniej i najdłużej! O to warto się postarać, To jest nałóg, zrozum to! Tam się żyje jak za cara I ot co! Na dole, na dole, na dole Szklanka wódki i razowy chleb na stole. I my wszyscy tam i tutaj Tłum rozdartych dusz na pół, Po huśtawce mdłość i smutek Choćbyś nawet co dzień walił głową w stół! To moja droga z piekła do piekła, Z wolna zapada nade mną mrok, Więc biesów szpaler szlak mi oświetla, Bo w siódmy krąg kieruję krok! Tam milczą i siedzą, I na moją twarz nie spojrzą – wszystko wiedzą! Siedzą, ale nie gadają – Mętny wzrok spod powiek lśni; Żują coś, bo im wypadły Dawno kły! Więc stoję! Więc stoję! Więc stoję! A przed nimi leży w teczce życie moje! Nie czytają, nie pytają – Milczą, siedzą – kaszle ktoś, A za oknem werble grają – Znów parada, święto albo jeszcze coś… I pojąłem co chcą ze mną zrobić tu! I za gardło porywa mnie strach! Koń mój zniknął, a wy, siedmiu kręgów tłum, Macie w uszach i w oczach piach! Po mnie nikt nie wyciągnie okrutnych rąk, Mnie nie będą katować i strzyc! Dla mnie mają tu jeszcze ósmy krąg! Ósmy krąg, w którym nie ma już nic. Pamiętajcie wy o mnie co sił, co sił! Choć przemknąłem przed wami jak cień! Palcie w łaźni, aż kamień się zmieni w pył – Przecież wrócę, gdy zacznie się dzień!
Utwór zawiera bardzo liczne aluzje, z których zapewne nie wszystkie zostały zidentyfikowane. Osiem strof czterowersowych zaczyna się od słów „To moja droga z piekła do piekła”, stanowiących trawestację „priwiezli iz Sibiri w Sibir” z Bańki po biełomu Włodzimierza Wysockiego[1]. Siedem spośród tych strof kończy się słowami „i w n-ty krąg kolejny krok” (z drobnymi odmianami, dla n od 1 do 7), co stanowi nawiązanie do Boskiej komedii Dantego (w czwartej strofie padają nawet słowa „To (...) Boskiej Komedii nowy przekład”, ale jest to przesada poetycka). Inne aluzje są dużo mniej czytelne. „Ruda dziewczyna” z piątej i szóstej strofy może być postacią z Szału uniesień Władysława Podkowińskiego, Hellą z Mistrza i Małgorzaty Michaiła Bułhakowa[2] lub połączeniem ich obu. Tożsamość „Pani bagien, mokradeł i śnieżnych pól” ze strofy dziesiątej nie jest jasna. Między strofą siedemnastą a dziewiętnastą opisywana jest największa rola aktorska Wysockiego – w Hamlecie jako bohatera tytułowego; wyraźnie zasugerowane są słynne słowa „Dania jest więzieniem”[2]. W dalszym ciągu widoczne są też nawiązania do twórczości Fiodora Dostojewskiego; Jacek Kaczmarski wspominał w tym kontekście o Bachtinowskiej koncepcji wędrówki[1].
Do utworu „Afganistan”.
Datą napisania utworu Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Afganistan" jest 29.12.1988.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/afganistan/
,,Jacek Kaczmarski 29.12.1988"
Do utworu „Rejtan, czyli raport ambasadora”.
Po wystąpieniu podczas sejmu, który zaskutkował stworzeniem przez Jacka Kaczmarskiego utworu pod tytułem "Rejtan, czyli raport ambasadora", Rejtan, został oskarżony o wzburzanie pokoju, a na krótko poparli go również inni posłowie, którzy jednak po reakcji straży zrezygnowali z protestu, więc na koniec protestował już tylko on, Korsak i Bohusiewicz, aczkolwiek nawet ta trójka po 36-godzinnej głodówce ostatecznie się poddała, jednakże zostali oni zapewnieni, że nie będą podlegać represjom.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/rejtan-czyli-raport-ambasadora/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Reytan
"Skłócony naród, król niepewny, szlachta dzika Sympatie zmienia wraz z nastrojem raz po raz. Rozgrywka z nimi to nie żadna polityka"
"Mocarstwa rozbiorcze wydały notę żądającą opróżnienia sali poselskiej, jednak Reytan, Korsak i Bohuszewicz cały czas jej nie opuszczali. Usiłując zatrzymać na sali posłów, którzy po ogłoszeniu solwowania sesji udawali się do wyjścia, Reytan stanął w drzwiach rozkrzyżowawszy ręce, zaklinając na miłość Boga i ojczyzny, padł na ziemię wołając, żeby deptali jego ciało. Poseł ziemi nurskiej Jacek Jezierski zawołał: "ja pierwszy" i przestąpił nad leżącym[5]. Podobnie uczynili pozostali posłowie. 22 kwietnia Reytan wyczerpany fizycznie i nerwowo po 36 godzinach przebywania bez jedzenia opuścił salę sejmową. Uzyskał na piśmie gwarancję od posłów mocarstw rozbiorczych, że nie będzie podlegać represjom i że kondemnata na nim zostanie skasowana"
Do utworu „Ambasadorowie”.
Obraz "Ambasadorowie", którym zainspirował się Jacek Kaczmarski zawiera elementy otoczenia oraz przedmioty o bogatej symbolice, takiej jak nauka i religia.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ambasadorowie/
- https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/ambasadorowie/piosenka/266396?fbclid=IwAR2UOvQ5DTowJhPieRRQOz8S1T01PUGtm3SyMA8gqtyCfy7vsNlIWtUQMoY
"Lecz w nastrojonej lutni nagle struna pęka I żółkną brzegi kart w otwartej wiedzy księdze… Za krucyfiksem błądzi mimowolnie ręka Strzałka zegara iść zaczyna coraz prędzej! Straszliwy kształt przed nimi zjawia się w pół kroku I niszczy spokój – czy artysta się wygłupia? Nie, to nie żart! Na kształt ten trzeba spojrzeć z boku! Żeby zobaczyć jasno, że to czaszka trupia!"
"Istotne jest otoczenie, złożone z przedmiotów o bogatej symbolice (nauka, religia), jak również widoczna na podłodze anamorfoza czaszki."
Do utworu „Ambasadorowie”.
Czaszka na obrazie H. Holbeina Młodszego "Ambasadorowie" do którego odnosi się Jacek Kaczmarski w utworze "Ambasadorowie" przedstawia motyw memento mori.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ambasadorowie/
- https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/ambasadorowie/piosenka/266396
"Żeby zobaczyć jasno, że to czaszka trupia!"
"Jacek Kaczmarski wydaje się natomiast odbierać Ambasadorów jako swoiste memento mori".
Do utworu „Konfesjonał”.
Jacek Kaczmarski w utworze "Konfesjonał" wyznaje przed samym sobą swoje winy.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/konfesjonal/
"Bo widzę, że ta spowiedź – to piosenka – Dla siebie ją samego wykonuję… To też grzech – więcej grzechów nie pamiętam, Ale tego jednego – nie żałuję!"
Do utworu „A my nie chcemy uciekać stąd”.
Główną myślą utworu Jacka Kaczmarskiego "A my nie chcemy uciekać stąd" jest motyw ucieczki z miejsca zagrożenia, autor nawiązał w utworze do pożaru szpitala psychiatrycznego w Górnej Grupie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/a-my-nie-chcemy-uciekac-stad/
- https://dzieje.pl/rozmaitosci-historyczne/my-nie-chcemy-uciekac-stad-40-lat-temu-splonal-szpital-psychiatryczny-w
"Stanął w ogniu nasz wielki dom Dym w korytarzu kręci sznury Jest głęboka naprawdę czarna noc Z piwnic płonące uciekają szczury"
"Tragiczny pożar szpitala w Górnej Grupie stał się inspiracją i tematem pieśni Przemysława Gintrowskiego do słów Jacka Kaczmarskiego "A my nie chcemy uciekać stąd". W filmie "Ostatni dzwonek" Magdaleny Łazarkiewicz wykonuje ją Jacek Wójcicki. Będący poetyckim zapisem dramatu utwór odczytywany był również jako metafora totalitarnego systemu zniewolenia."
Do utworu „Upadek Ikara”.
Ojciec tytułowego bohatera piosenki Jacka Kaczmarskiego pt.''Upadek Ikara'' ma na imię Dedal.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/upadek-ikara/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Dedal
Odurzone nieba skalą Morze marszczy się beztrosko Z migotliwą tańczy falą Białe piórko z kroplą wosku
Dedal (gr. Δαίδαλος Daídalos, łac. Daedalus) – w mitologii greckiej architekt i wynalazca. Ojciec Ikara. Mąż Naukrate (niewolnicy Minosa
Do utworu „Mury”.
Melodia, do której Jacek Kaczmarski napisał słowa utworu, pt.: ,,Mury" nazywa się "L’Estaca (Pal)".
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/mury/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Mury_(piosenka)
,,A mury runą, runą, runą I pogrzebią stary świat".
,,,...do melodii piosenki L’Estaca (Pal)".