Instytut Jacka Kaczmarskiego
społecznościowy serwis konkursowy
pytaj i odpowiadaj
Pakiety pytań i odpowiedzi
przesłanych przez internautów
Każdy pakiet zawiera:
- pytanie do nawiązań obecnych w którejś z piosenek J.K. lub takie, odpowiedź na które znajduje się stricte w jej treści,
- propozycję odpowiedzi na to pytanie,
- link(i) do źródła potwierdzającego, że proponowana odpowiedź jest poprawna.
Każdy pakiet poddany jest pod ocenę jurorów, którymi są zalogowani użytkownicy serwisu. Tak zdobywają oni punkty w rankingu oraz prawo do przesłania pakietów swojego autorstwa. Średnia zdobytych punktów oraz ilość wykonanych ocen decyduje o pozycji na liście rankingowej.
pytania i odpowiedzi użytkowników.
Przeglądaj pakiety
Do utworu „Testament ’95”.
Druga żona Jacka Kaczmarskiego, o której Jacek Kaczmarski pisał w utworze "Testament ’95", nazywa się Ewa Volny.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/testament-95/
- https://www.kaczmarski.art.pl/media/artykuly-o-jacku-kaczmarskim/jacek-kaczmarski-znow-walczy/
"Zaś drugiej mojej połowicy Niczego nie zapiszę za nic, Bo choćbym nie wiem jak policzył – I tak mnie za rozrzutność zgani".
"Kolejną kobietą jego życia była poznana w RWE sekretarka Ewa Volny, wdowa po redaktorze Rozgłośni Czeskiej. Z tego związku w 1988 r. przyszła na świat Patrycja. Jacek znów zakochał się bez pamięci. “Ewa pokazała mi, czym jest miłość, biorąc wrak ludzki. Dosłownie, bo miałem pokiereszowaną twarz po bójce z narzeczonym pierwszej żony, i w przenośni, bo nie przynosiłem jej nic poza problemami”. Rozwód z Ewą przypieczętowała wizyta w Polsce w 1997 r.".
Do utworu „Afganistan”.
Utwór Jacka Kaczmarskiego "Afganistan" nawiązuje do Radzieckiej interwencji w Afganistanie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/afganistan/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Radziecka_interwencja_w_Afganistanie
"Skąd-by-kolwiek wracali, bijmy Rosjanom czołem, Póki ten odwrót – powrotu – nie znaczy."
"dziewięcioletnia wojna Związku Radzieckiego wspierającego rząd afgański, przeciw partyzantce mudżahedinów zaopatrywanej przez Stany Zjednoczone, toczona na terytorium Afganistanu. ZSRR chciał umocnić i utrzymać u władzy rząd w sąsiadującym Afganistanie. Interwencja została uruchomiona w momencie, gdy zaistniały warunki sprzyjające do przejęcia pełnej sowieckiej kontroli nad Afganistanem"
Do utworu „Rejtan, czyli raport ambasadora”.
Ambasador Rosji w utworze „Rejtan, czyli raport ambasadora” Jacka Kaczmarskiego polecał Ponińskiego i Potockiego dla carycy Katarzyny ll jako wiernych i lojalnych poddanych, ponieważ potępiali gest Rejtana, który w geście rozpaczy rzucił się na ziemię i rozerwał swoje szaty.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/rejtan-czyli-raport-ambasadora/
- https://klp.pl/kaczmarski/a-9274-2.htm
Ponińskij wezwał straż – to łajdak jakich mało, Do dalszych spraw polecam z czystym sercem go, Branickij twarz przy wszystkich dłońmi zakrył całą, Szczęsnyj-Potockij był zupełnie comme il faut. I tylko jeden szlachcic stary wyszedł z sali, Przewrócił krzesło i rozsypał monet stos, A co dziwniejsze, jak mi potem powiadali, To też Potockij! (Ale całkiem autre chose).
„ Ambasador ganił ten patriotyczny gest, lecz cieszyło go zachowanie Ponińskiego i Potockiego, którzy potępili Rejtana i nie zwracali na niego uwagi. Polecał tych dwoje szlachciców carycy, jako wiernych i lojalnych poddanych.”
Do utworu „Mury”.
Jacek Kaczmarski w piosence, pt.: ,,Mury" nawiązuje do walk z komunizmem, a piosenka ta rozbrzmiewała w czasie strajków czy manifestacji antyrządowych.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/mury/
- https://spiewajmypolske.pl/utwory/mury/
,,Śpiewał, że czas, by runął mur, Oni śpiewali wraz z nim".
,,...to właśnie Mury stały się najbardziej znanym muzycznym symbolem polskiej walki z komunizmem".
Do utworu „Rokosz”.
Kanclerz, wspomniany w piosence Jacka Kaczmarskiego pt. "Rokosz", w dawnej Polsce był wysokim urzędnikiem państwowym, wchodzącym w skład senatu.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/rokosz/
- https://www.wilanow-palac.pl/glossarium_kanclerz.html
"– Dalej na wieżę! – Dalej! Dalej! – Precz z kanclerzem! – Precz!"
"kanclerz – w dawnej Polsce jeden z najwyższych urzędów w państwie, wchodzący w skład senatu."
Do utworu „Poczekalnia”.
Główną myśl zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. "Poczekalnia" można krótko opisać jako krytyczną refleksję nad kondycją człowieka, który jest uwięziony w beznadziejnej, biurokratycznej rzeczywistości.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/poczekalnia/
- https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/poczekalnia/piosenka/266745
Siedzieliśmy w poczekalni, bo na zewnątrz deszcz i ziąb (Do pociągu sporo czasu jeszcze było); Można zatem wypić kawę albo rzucić coś na ząb, Bo nikt nie wie, kiedy człek znów napcha ryło. Wtem słyszymy kół stukoty i lokomotywy świst, Więc rzucamy się do wyjścia na perony, Ale w miejscu nas zatrzymał megafonów zgrzyt i pisk: – To nie wasz pociąg – ogłosiły megafony. Uwierzyliśmy megafonom – Uprzejmie wszak ostrzegły nas; Po co stać w deszczu na peronie, Skoro przed nami jeszcze czas? Żarcie szybko się skończyło, nuda zagroziła nam, Zaczęliśmy drzemać, marzyć i flirtować; Ktoś przygrywał na gitarze, zanucili tu i tam, Zaciążyły nam do tyłu nasze głowy. Wtem słyszymy kół stukoty i lokomotywy świst, Więc ospale podnosimy się z foteli. Ale w miejscu nas zatrzymał megafonów zgrzyt i pisk: – To nie wasz pociąg – przez megafon powiedzieli. Uwierzyliśmy megafonom – Pomarzyć w cieple – dobra rzecz. Po co stać w deszczu na peronie Zamiast w fotelu miękkim lec? Po marzeniach przyszła kolej na dziewczyny oraz łyk, Co pozwolił nam zapomnieć o czekaniu, Gdy tymczasem za oknami n-ty już się puszył świt I poczuliśmy się trochę oszukani. Więc gdy znowu kół stukoty usłyszeliśmy i świst – W garść się wzięliśmy i dalej! – na perony! Lecz zatrzymał nas na progu już znajomy zgrzyt i pisk: – To nie wasz pociąg! – Ogłosiły megafony. Uwierzyliśmy megafonom – W końcu nie było nam tak źle. Po co stać w deszczu na peronie, Gdzie z wszystkich stron wichura dmie? Uderzyło nas jak gromem, spojrzeliśmy wreszcie w krąg, A już wiele, wiele świtów przeminęło! I patrzymy w starcze oczy, powstrzymując drżenie rąk – Zadziwieni, gdzie się życie nam podziało; Wybiegamy na perony, lecz na torach leży rdza, Semafory, hen! pod lasem – opuszczone! Żaden pociąg nie zabierze już z tej poczekalni nas, Milczą teraz niepotrzebne megafony… I gorzko się zapatrzyliśmy W zabrane nam dalekie strony I w duszach swych przeklinaliśmy Tę łatwą wiarę w megafony.
Utwór może być oczywiście odczytany jako uniwersalna metafora dotycząca wyborów dokonywanych w życiu. Fragmenty o megafonach, którym naiwnie wierzą bohaterowie, sugerują jednak znaczenie polityczne. Narzędzia te stanowiłyby zatem symbol władzy, kontrolującej ogłupione społeczeństwo, niezdolne do wyrwania się ze stagnacji i podjęcia oporu – nie mające dostatecznie dużo siły woli, aby wsiąść do pociągu.
Do utworu „Jałta”.
Jacek kaczmarski w utworze ,,Jałta” porównuje konferencje do pierwszego triumwiratu.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/I_triumwirat
,,I triumwirat – tajne, nieformalne porozumienie zawarte pomiędzy Gajuszem Juliuszem Cezarem, Gnejuszem Pompejuszem i Markiem Krassusem"
Do utworu „Rzeź niewiniątek”.
Jacek Kaczmarski w utworze pt. ,,Rzeź niewiniątek" zachęca dzieci do zabawy z żołnierzami.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/rzez-niewiniatek/
,,Dzieci dzieci chodźcie się pobawić z żołnierzami"
Do utworu „Ballada o spalonej synagodze”.
Jacek Kaczmarski w utworze "Ballada o spalonej synagodze" nawiązuje do postaci Brunona Schulza i II wojny światowej - konkretnie do Holokaustu w Drohobyczu (1942 r.).
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ballada-o-spalonej-synagodze/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Bruno_Schulz
- Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Bruno Schulz, "Sklepy cynamonowe", Greg, Strony: 186.
'(wg grafiki B. Schulza) Żydzi, Żydzi wstawajcie płonie synagoga! Cała Wschodnia Ściana porosła już żarem!"
"Niemcy rozpoczęli represje wobec Żydów. Jesienią utworzyli getto, do którego trafiła i rodzina Schulza, zamieszkując w znacznie mniejszym domu przy ul. Stolarskiej, dziś już nieistniejącym. Sam pisarz stracił pracę, gdyż szkoły zostały zamknięte. Żydów poddano niewolniczej pracy, konfiskowano im mienie, zaczęły się także masowe mordy w okolicznych lasach. Działania te docelowo miały spowodować eksterminację ludności żydowskiej.
"(...) po wkroczeniu wojsk niemieckich do Drohobycza, pisarz został osadzony w żydowskim getcie w Drohobyczu (...)."
Do utworu „Kasandra”.
Jacek Kaczmarski w utworze pt. "Kasandra" przywołał następujące postacie i przedmioty mitologiczne: Priama, Kasandrę, lud Achajów oraz konia trojańskiego.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/kasandra/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_troja%C5%84ska
- Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Jan Parandowski, "Mitologia", wyd. PULS, Londyn 1992, Strony: 247,249.
"Kasandra (...) Szczęśliwe miasto pod rządami Priama (...)Zbezcześci zabłocony but Achaja (...)Czerwony Koń(....)."
"Wojna trojańska – według Homera i antycznych historyków dziesięcioletnie oblężenie Troi przez Achajów. Mitycznym powodem konfliktu było porwanie Heleny, żony króla Sparty Menelaosa, przez trojańskiego księcia Parysa, syna króla Priama. Menelaos odwołał się do pomocy swego brata Agamemnona, króla Argos i Myken oraz wszystkich książąt achajskich. Na leżącą w Anatolii i dotąd niezdobytą Troję na okrętach wyruszyli wojownicy achajscy. Część wieloletnich zmagań o Troję opisał Homer w Iliadzie.(....) cydującym przełomem w walkach stało się zasilenie szeregów Achajów przez Filokteta z Lemnos, zabójcę Parysa, i syna Achillesa – Neoptolemosa, zabójcę Eurypylosa. Gdy dalsze walki nie przynosiły Achajom zwycięstwa, Odyseusz wymyślił podstęp. Wojsko opuściło wybrzeże Troady, pozostawiając w podarunku Trojanom rzeźbę drewnianego konia, w której ukryli się najlepsi wojownicy. Aby wnieść konia do miasta i ustanowić na placu jako pamiątkę, Trojanie rozebrali część murów. W nocy Achajowie wydostali się z rzeźby, napadli na mieszkańców i spalili miasto(...)"
"(...) Król Priam wjechał do obozu (...). Ciągną drewnianego konia do miasta. Jasnowidząca Kasandra krzyczy: nie puszczać! Wariatka. (...)."
Do utworu „Sen Katarzyny II”.
Tytułowa bohaterka utworu Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Sen Katarzyny II'' była carycą Rosji.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Sen_Katarzyny_II
,,Piosenka w żartobliwym tonie opowiada historię rosyjskiej carycy, Katarzyny II, słynącej z legendarnego popędu seksualnego i dobierania sobie wielu kochanków.''
Do utworu „Pobojowisko”.
Słowo "hołysz", którego używa Jacek Kaczmarski w utworze "Pobojowisko", jest dawnym określeniem człowieka ubogiego, biedaka.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pobojowisko/
- https://pl.m.wiktionary.org/wiki/ho%C5%82ysz
"Wykroimy szumne szaty dla hołysza".
"hołysz – rzeczownik, rodzaj męskoosobowy (1.1) przest. człowiek ubogi, biedak".
Do utworu „Stalker”.
Tytułowy Stalker z filmu Andrieja Tarkowskiego na podstawie którego Jacek Kaczmarski napisał utwór o takim samym tytule był człowiekiem nielegalnie przemycającym osoby do Zony, czyli strefy zakazanej, w której było miejsce, gdzie spełniały się ludzkie najskrytsze pragnienia, ale też przewodniczył wyprawie do tego miejsca sprytnie omijając pułapki i pobierał za to wszystko opłatę.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/stalker/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Stalker_(film_1979)
"Może nas wiedzie szalbierz chciwy paru groszy" "(wg filmu A. Tarkowskiego)"
"W filmie stalker jest profesjonalnym przewodnikiem po Zonie, kimś, kto przekracza granicę zabronionej strefy w określonym celu."
Do utworu „Somosierra”.
Tytułowa Somosierra piosenki Jacka Kaczmarskiego,to Hiszpańska przełęcz w Górach Ayllon.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/somosierra/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Somosierra
W mrowisku lękiem karmionych koterii Nieść będą ciężar wytrząśniętej z buta Grudki zaschniętej gliny Somosierry
Somosierra (w polskiej historiografii także czasami Samosierra) – przełęcz na wys. 1444 m n.p.m. w Hiszpanii, w Górach Ayllon, będących zachodnią odnogą Guadarramy.
Do utworu „Starość Owidiusza”.
W utworze "Starość Owidiusza" Jacek Kaczmarski refleksyjnie porusza temat starzenia się i przemijania, przywołując postać rzymskiego poety Owidiusza. Utwór zawiera medytacje na temat życiowej drogi, trudności starości i przeżywania chwilnej chwały, będąc jednocześnie metaforą uniwersalnych ludzkich doświadczeń.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/starosc-owidiusza/
,, – Cóż, że pięknie, gdy obco – kiedyś tu będzie Rumunia Obmywana przez fale morza, co stanie się Czarne. Barbarzyńcy w kożuchach zmienią się w naród ambitny, Pod Kolumną Trajana zajmując się drobnym handlem. Umrę, patrząc z tęsknotą na niedostrzegalne szczyty Siedmiu wzgórz, które człowiek zamienił w Wieczne Miasto, Skąd przez kraje podbite, z rąk do rąk – niepiśmiennych Iść będzie i nie dojdzie pismo Augusta z łaską. Nie ma tu z kim rozmawiać, zwój wierszy wart każdej ceny. Ciała kobiet ciekawych brane pośpiesznie, bez kunsztu I bez szeptów bezwiednych – chłoną, nie dając nic w zamian, Białe nasienie Imperium w owcą pachnącym łóżku. Z dala od dworu i tłumu – cóż to za cena wygnania? Mówiłem wszak sam – nad poezją władza nie może mieć władzy. Cyrku w pustelnię zamiana spokój jednak odbiera, Bo pyszniej drażnić Cesarza niż kupcom za opał kadzić. Rzymu mego kolumny! Wróg z murów was powydziera I tylko we mnie zostanie czysty wasz grecki rodowód! Na nim jednym się wspieram tu, gdzie nie wiedzą – co Grecja, Z szacunkiem śmiejąc się z czci, jaką oddaję słowu. Sen, jedzenie, gra w kości do bólu w schylonych plecach, Wiersz od ręki pisany dla tych, którym starczy – co mają. Piękna tu nikt nie obieca, za piękno płaci się złotem. Pojąłem, tworząc tu, jak z Ariadny powstaje pająk: Na pajęczynie wyrazów – barwy, zapachy i dotyk, Łąki, pałace i ludzie – drżący Rzym mojej duszy – Geometria pamięci przodków wyzbyta brzydoty, Zwierciadło żywej harmonii diamentowych okruszyn. Stoją nade mną tubylcy pachnący czosnkiem i czuję, Jak zmieniam się w list do Stolicy, który nikogo nie wzrusza. Kiedyś tu będzie Rumunia, Morze – już Czarne – faluje I glebą pieśni się staje ciało i świat Owidiusza."