Instytut Jacka Kaczmarskiego
społecznościowy serwis konkursowy
pytaj i odpowiadaj
Pakiety pytań i odpowiedzi
przesłanych przez internautów
Każdy pakiet zawiera:
- pytanie do nawiązań obecnych w którejś z piosenek J.K. lub takie, odpowiedź na które znajduje się stricte w jej treści,
- propozycję odpowiedzi na to pytanie,
- link(i) do źródła potwierdzającego, że proponowana odpowiedź jest poprawna.
Każdy pakiet poddany jest pod ocenę jurorów, którymi są zalogowani użytkownicy serwisu. Tak zdobywają oni punkty w rankingu oraz prawo do przesłania pakietów swojego autorstwa. Średnia zdobytych punktów oraz ilość wykonanych ocen decyduje o pozycji na liście rankingowej.
pytania i odpowiedzi użytkowników.
Przeglądaj pakiety
Do utworu „Sen Katarzyny II”.
W czasach panowania carycy Katarzyny II - bohaterki piosenki "Sen Katarzyny II" Jacka Kaczmarskiego - w Rosji oficjalnie panowała monarchia absolutna oświecona.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/sen-katarzyny-ii/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Absolutyzm_o%C5%9Bwiecony
"Na smyczy trzymam filozofów Europy, Podparłam armią marmurowe Piotra stropy"
"Absolutyzm oświecony – odmiana absolutyzmu – forma ustroju państwa rozpowszechniona w Europie w II połowie XVIII w., w której władca uznaje niektóre zasady umowy społecznej między sobą, a społeczeństwem; przyznaje mu pewne wolności np. tolerancję religijną, jednocześnie jednak pozostając monarchą absolutnym, sprawującym władzę nad wszelkimi dziedzinami administracji państwowej." "Monarchia oświecona była popierana przez główny nurt filozofów oświecenia z Wolterem na czele." "Szczególnie widoczna była wówczas troska monarchy o silną pozycję międzynarodową państwa. Przeprowadzano reformy administracji, finansów, wystawiano nowoczesne armie, inwestowano w rozwój nauki." "W Rosji część idei absolutyzmu oświeconego przyjęła Katarzyna II Wielka."
Do utworu „Ballada wrześniowa”.
Jacek Kaczmarski w utworze "Ballada wrześniowa" nawiązuje do tajnego paktu Ribbentrop–Mołotow, zawartego dnia 23 sierpnia 1939 roku.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ballada-wrzesniowa/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Pakt_Ribbentrop-Mo%C5%82otow
"Jak to? To chłopcy Mołotowa I sojusznicy Ribbentropa."
"Pakt Ribbentrop–Mołotow – umowa międzynarodowa z 23 sierpnia 1939 roku, będąca formalnie paktem o nieagresji pomiędzy III Rzeszą i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich"
Do utworu „Jałta”.
Góral wspomniany w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Jałta” to Józef Stalin, który pochodził z górzystego kraju, jakim jest Gruzja.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/jalta/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Stalin
"Co robi Góral w krymską noc"
"ur. 6 grudnia?/ 18 grudnia 1878[b][2][3] w Gori"
Do utworu „Nasza klasa I (do "premiera")”.
Madryt w utworze „Nasza klasa I (do „premiera”)” Jacka Kaczmarskiego znajduje się w Hiszpanii.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/nasza-klasa/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Madryt
„Za to Magda jest w Madrycie”
„stolica i największe miasto Hiszpanii”
Do utworu „Artyści”.
Szopen, o którym pisze Jacek Kaczmarski w utworze "Artyści", właściwie nazywał się Fryderyk Franciszek Chopin i był polskim kompozytorem i pianistą, uważanym za jednego z najwybitniejszych kompozytorów romantycznych.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/artysci/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Fryderyk_Chopin
"Niewidoczny fortepian gra z taktem Szopena".
"Fryderyk Franciszek Chopin (fr. Frédéric Chopin), forma spolszczona: Szopen (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810↓ w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od października 1831 roku mieszkał we Francji. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych kompozytorów romantycznych, a także za jednego z najważniejszych polskich kompozytorów w historii".
Do utworu „Marcin Luter”.
Podmiot liryczny w utworze Jacka Kaczmarskiego "Marcin Luter" podczas pobytu w zamku Wartburg zajął się tłumaczeniem Biblii z łaciny na swój język ojczysty- niemiecki.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/marcin-luter/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Luter
"Pismo święte z wszechwładnej łaciny Na swój własny język przekładam:"
"Aby ocalić Marcina Lutra od prześladowań, Fryderyk Mądry upozorował napad na niego i jego porwanie, a następnie pod przybranym imieniem rycerza Jerzego ukrył na zamku w Wartburgu. W tym odosobnieniu spędził Luter w sumie 10 miesięcy, a w trakcie pobytu tam studiował język hebrajski i grecki, przekładał psalmy, pisał traktaty. Przede wszystkim jednak dokonał w 1522 tłumaczenia na język niemiecki Nowego Testamentu"
Do utworu „Somosierra”.
W bitwie pod Somosierrą będącej tematem utworu "Somosierra" Jacka Kaczmarskiego strona Napoleońska straciła ok. 75 żołnierzy, z kolei z Hiszpanów 3000 zostało wziętych do niewoli.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Somosierr%C4%85
"Sekcja: straty"
Do utworu „Rejtan, czyli raport ambasadora”.
Jacek Kaczmarski w swoim utworze „Rejtan, czyli raport Ambasadora” opisał sytuację bardzo dokładnie, uwzględniając pochodzenie bałaganu, a także panujący tam nastrój.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://klp.pl/kaczmarski/a-9274-2.htm
„Kaczmarski dokładnie opisał w swoim utworze panującą w sali zamkowej napiętą sytuację. Wyjaśnił, skąd wziął się bałagan, kto przewrócił krzesło, komu rozsypały się pieniądze. Wreszcie opisał panujący tam nastrój.”
Do utworu „Marcin Luter”.
W utworze Jacka Kaczmarskiego "Marcin Luter" główna myśl utworu odnosi się do opisu życia i działań Marcina Lutra, reformatora religijnego, oraz podkreślenia jego znaczenia dla historii i rozwoju protestantyzmu. Kaczmarski przedstawia w utworze postać Lutra jako symbol odwagi w przeciwstawianiu się zniszczonemu od środka Kościołowi katolickiemu i promuje wartości płynące z reformacji.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/marcin-luter/
- https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/marcin-luter/piosenka/933328
W zamku Wartburg, na stromym urwisku (Te niemieckie przepaście i szczyty) Wbrew mej woli, a gwoli ucisku Wyniesiony pod boskie błękity Pismo święte z wszechwładnej łaciny Na swój własny język przekładam: Ożywają po wiekach Dawne cuda i czyny, Matką Ewa znów, Ojcem znów – Adam. Bliźnim jest mi tragiczny Abraham Gdy poświęcić ma syna w ofierze; Widzę ogień na Sodomy dachach, Gdzie zwęglają się grzeszni w niewierze. Bezmiar winy i kary surowość Brzmią prawdziwie w mym szorstkim języku. Na początku jest słowo, I okrutnie brzmi słowo, Ale spójrz wokół siebie, krytyku! Grzechy Rzym za gotówkę odpuszcza, Lecz w wojennej się nurza rozkoszy. Papież w zbroi, w ubóstwie tkwi tłuszcza, Z której groszy katedry się wznosi. W nawach katedr transakcje wszeteczne, Ksiądz spowiednik rozgrzesza za bilon. Tak jest, było i będzie, Zło i dobro jest wieczne, Lecz nie może być wieczny Babilon. Z tym więc walczę ja, mnich Augustianin, Moralności teolog – to przytyk, Bo w stolicy wołają – poganin! Reformator, heretyk, polityk! Tak, papieską ja bullę spaliłem, Lecz szukajcie miast, które on spalił! Ja na wrotach kościelnych Tezy swoje przybiłem, On mnie wyklął, a mnisi śpiewali. Słowa palą, więc pali się słowa: Nikt o treści popiołów nie pyta. Ale moja ze Stwórcą rozmowa Jak Syn Jego – do drzewa przybita! Niech się gorszy prałacia elita, Niech się w mękach świat tworzy od nowa! Lecz niech czyta, kto umie, Niech nauczy się czytać! Niech powraca – do Słowa!
Utwór posiada formę mowy obronnej, wygłoszonej z ust Marcina Lutra: historycznego reformatora Kościoła, niemieckiego mnicha i teologa, żyjącego na przełomie XVI i XV stulecia. Historyczne 95 tez, które zgodnie z tradycją Marcin Luter miał przybić w przedsionku kościoła zamkowego w Wittenberdze, uznaje się za początek reformacji (Ale moja ze Stwórcą rozmowa / Jak Syn Jego - do drzewa przybita!). Stanowiły one sprzeciw wobec ówczesnych nadużyć Kościoła, przede wszystkim polityce sprzedaży odpustów: odpuszczania grzechów na drodze zwyczajnej transakcji handlowej, bez faktycznej skruchy oraz pokuty. U Kaczmarskiego Luter krytykuje przytoczone odpusty (Grzechy Rzym za gotówkę odpuszcza), jak również inne przejawy katolickiego zepsucia: militaryzm Państwa Kościelnego (Papież w zbroi), niemoralny styl życia kolejnych papieży czy bogactwo hierarchów, zestawione z nędzą prostych wiernych (w ubóstwie tkwi tłuszcza / Z której groszy katedry się wznosi).
Do utworu „Wigilia na Syberii”.
Emocje towarzyszące uczestnikom podczas wigilii przedstawionej w utworze ,,Wigilia na Syberii" Jacka Kaczmarskiego to melancholia, smutek i przygnębienie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/wigilia-na-syberii/
,,Siedzę i sam się w sobie nie mieszczę Patrząc na swoje życie"
Do utworu „Czerwony autobus”.
Główną myślą zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. „Czerwony autobus” jest ukazanie podziałów powojennego i komunistycznego społeczeństwa Polski Rzeczpospolitej Ludowej oraz odważna zachęta do emigracji z Ojczyzny.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/czerwony-autobus/
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/czerwony-autobus/
"Za oknem Polska w tęczy! Za oknem Polska w tęczy! Za oknem Polska w tęczy! Jedźmy stąd!"
Z rozmowy z Jolantą Piątek w cyklu audycji w radiu Wrocław - Za dużo czerwonego, opublikowanej w miesięczniku Odra , 483 (II, 2002) "Jacek – To jest ostatnia piosenka napisana w Polsce.Ja sobie wykrakałem po prostu. Cóż, mogę tylko powiedzieć, że takie było odczucie, może nie większości, ale wielu młodych Polaków, ale niektórzy nie śpiewali “jedźmy stąd”, tylko po prostu wyjeżdżali. Ci, o których kiedyś Herbert pisał: Ci, co z wózkami wędrują po bezdrożach, ta sól ziemi, ci “rozsądni”, którzy zakładali, jak się potem okazało zupełnie słusznie, że nic dobrego z tego nie wyjdzie, trzeba pakować manatki i szukać szczęścia gdzie indziej. Ten system wszystko zohydzał, wszystko było obrzydliwe, karłowate, nienaturalne, niesprawiedliwe, a jednocześnie wszechobecne. Ja sam nie miałem zamiaru wyjeżdżać, moja emigracja była przypadkowa. Dziennikarka – Co było pierwsze, tak sobie patrzyłeś na tej kraj i na to, co się dzieje, czy popatrzyłeś na Linkego i zobaczyłeś to? Jacek – Na tym polega sztuka, że ona werbalizuje czy obrazuje to, co podświadome czy przeczuwane. Ja oczywiście zanim miałem kontakt z obrazem Linkego, to miałem kontakt z polską rzeczywistością lat siedemdziesiątych. Wtedy wchodziłem w dorosłe życie. Ale Linke to za mnie nazwał, więc ja uznałem, że powinienem za Linkem powiedzieć coś od siebie. Zresztą w większości moich utworów pokarmem bezpośrednim jest sztuka, rzeczywistość przetworzona, a pokarmem wtórnym jest to, co przeżyłem. I myślę, że kultura karmi się kulturą i nie ma czegoś takiego jak odcięcie się od tego, co było, co już zostało nazwane, a nawet nie ma to sensu. Dlatego że czymś najbardziej fascynującym w działalności artystycznej jest prowadzenie poprzez sztukę rozmowy z ludźmi dawno nieżyjącymi, którzy w zupełnie innych czasach, innych realiach, przeżywali dokładnie te same rozterki, problemy, niepokoje i nadzieje. To daje jakby poczucie wspólnoty losu, wspólnoty kondycji ludzkiej na przestrzeni wieków."
Do utworu „Wieszanie zdrajców na Rynku Warszawskim w roku 1794 podczas Insurekcji Kościuszkowskiej”.
Sposób wykonywania kary śmierci, przedstawiony na obrazie Norblina, który to obraz Jacek Kaczmarski wykorzystał do napisania utworu pt. "Wieszanie zdrajców na Rynku Warszawskim w roku 1794 podczas Insurekcji Kościuszkowskiej" nazywa się "in effigie" co po łacińsku znaczy "w obrazie".
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Wieszanie_zdrajców_(obraz_Jana_Piotra_Norblina)
" Ponieważ skazani przez Sąd Najwyższy Kryminalny na karę śmierci, konfiskatę majątków, wieczną infamię i utratę pełnionych urzędów uciekli wcześniej z miasta i nie można im było wymierzyć sprawiedliwości, postanowiono zastosować znaną od średniowiecza normę prawną zwaną in effigie (pol. w obrazie)."
Do utworu „Czerwony autobus”.
Człowiek, od którego wypływają ludzkie części ciała na obrazie Bronisława Wojciecha Linkego pod tytułem "Autobus", którym inspirował się Jacek Kaczmarski podczas pisania utworu "Czerwony autobus" wykonuje gest Kozakiewicza, nazwany tak od nazwiska polskiego sportowca, który na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Moskwie w 1980 roku pokazał go dwukrotnie wygwizdującej go radzieckiej publiczności.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/czerwony-autobus/
- https://niezlasztuka.net/o-sztuce/bronislaw-linke-autobus/
- Iwona Grabska-Gradzińska, “Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego”, 224
"Proletariacki herszt Kapować coś zaczyna, Więc prosty robi gest I rękę w łokciu zgina!"
"Za to całkiem wygodnie, na zniszczonym skórzanym siedzeniu autobusu rozsiada się prolet z rumianą zadowoloną gębą, w kombinezonie roboczym, robociarskiej czapce i zabłoconych, upapranych wapnem gumiakach. Wielkimi dłońmi wykonuje gest „tu się zgina skrzydło pingwina” (w wersji dosadnej „takiego wała jak Polska cała”), nazwany wiele lat później gestem Kozakiewicza."
Do utworu „Pan Kmicic”.
W piątej zwrotce utworu "Pan Kmicic" Jacek Kaczmarski nawiązał do wydarzenia historycznego opisanego również w utworze "Potop" Henryka Sienkiewicza- oblężenia Jasnej Góry.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pan-kmicic/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Oblężenie_Jasnej_Góry
"Jasna Góra, czas pokuty. – Trup, trup! – Kmicic strzela z łuku. Klasztor płaszczem nieb zasnuty W szwedzkich armat strasznym huku. Jędrek się granatem bawi, Ksiądz Kordecki – błogosławi."
"Obraz oblężenia przypomniał i utrwalił Henryk Sienkiewicz w Potopie. Wprowadził jednak zmiany do powieści poprzez odmłodzenie Piotra Czarnieckiego, zwiększenie przewagi szwedzkiej, wprowadzenie postaci Andrzeja Kmicica, którego pierwowzór w rzeczywistości znajdował się ówcześnie na Podlasiu, wprowadzenie do powieści kolubryny i sposobu jej zniszczenia."
Do utworu „Arka Noego”.
Główną myślą zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pod tytułem "Arka Noego" jest ukazanie siły indywidualnej decyzji i odpowiedzialności, na przekór szyderstwu, działania Noego - podmiotu lirycznego mogą ocalić ludzkość, jednak nie jest on zależny od innych ludzi, i dlatego szczerze wierzy w słuszność swoich poglądów, inspiracją dla autora przy tworzeniu tego dzieła były Arrasy wawelskie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/arka-noego/
- https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/arka-noego/piosenka/266400
- Iwona Grabska-Gradzińska, “Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego”, 252
"(wg Arrasów wawelskich)", "Stawiam łódź na suchej ziemi", "Muszę taką łódź zbudować By w niej całe życie zmieścić Nikt nie wierzy w moje słowa Wszyscy mają ważne wieści"
"U Kaczmarskiego podmiotem lirycznym jest Noe, który zachęca do intensywnej pracy przy budowie Arki, tak aby ukończyć okręt przed nadejściem Potopu. Poeta akcentuje wątek konfliktu między biblijnym patriarchą, jedyną osobą świadomą nadejścia zagłady, a zwykłymi ludźmi, naśmiewającymi się z jego pracy oraz ignorującymi ostrzeżenia"