Instytut Jacka Kaczmarskiego

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ballada-wrzesniowa/

"To chłopcy Mołotowa I sojusznicy Ribbentropa."

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Pakt_Ribbentrop-Mo%C5%82otow

"Pakt Ribbentrop–Mołotow – umowa międzynarodowa z 23 sierpnia 1939 roku, będąca formalnie paktem o nieagresji pomiędzy III Rzeszą i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich[...] dotyczyła rozbioru terytoriów lub rozporządzenia niepodległością suwerennych państw: Polski,[...]"

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ballada-indianska/

"Ich twarze kamienne, ich wzrok wbity w górę Kędy zsyła natchnienie czerwony Manitou;"

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Manitu

"Manitu (także Manitou) – w wierzeniach Indian z plemion algonkińskich (Arapahowie, Szejeni, Delawarowie, Odżibwejowie, Saukowie) tajemnicza siła przenikająca całą przyrodę; przejawami tej siły są konkretne zjawiska przyrody."

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/konfesjonal/

,,Konfesjonał"

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Konfesjona%C5%82

,,Konfesjonał (łac. confessio, -are - sprzęt, wyznanie, wyznawać)"

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/lekcja-historii-klasycznej/

"Witaj, Cezarze, idący na śmierć Cię pozdrawiają."

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Gajusz_Juliusz_Cezar

" Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. "

3. Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Nowa Encyklopedia Powszechna, a - z, wyd. Zielona Sowa, Kraków 2003, Strony: 151.

"(...) zamordowany 15 III przez zwolenników republiki."

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/rymowanka-zza-grobu-czyli-piosenka-nie-bez-racji-z-racji-ekshumacji/

" Witkacego los pogrobowy", " zakopali go – w Zakopanem", "Że to wbrew chceniu jest Witkacego, Żeby spoczywał obok mej matki."

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz

"Perypetie związane z ponownym pochówkiem poety opisał w swojej piosence Rymowanka zza grobu Jacek Kaczmarski, który osobie Witkiewicza poświęcił także dwa inne swoje utwory: Autoportret Witkacego i Witkacy do kraju wraca."

3. Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Hardy : Jacka Kaczmarskiego zmagania wybrane, Strony: 198-199.

"Kaczmarski, w duchu koncepcji Greenblatta, oddaje głos zmarłym, często stylizując przy tym tekst na pierwszoosobową wypowiedź danego artysty. Ponadto już w latach osiemdziesiątych pisze utwory, w których w centrum zainteresowania są losy zwłok Witkacego. W piosence Witkacy do kraju wraca można znaleźć na przykład fragment: Coś mi mówi, że jeszcze wygrzebią mnie z tej dziury I gdzie indziej urządzą mi pochówek nowy. Ponoć w tej sprawie Narodowa Rada Kultury Prowadziła już w Moskwie pomyślne rozmowy. A Rymowanka zza grobu, czyli piosenka nie bez racji, z racji ekshumacji (MN, 391–392) zawiera opowieść o ekshumacji niewłaściwych zwłok: Kozak mógł jednak być komunistą (Powód, by dostać postrzał w tył głowy), Więc cóż on na to, kiedy zmartwychwstał Na Witkacego los pogrobowy?"

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/wigilia-na-syberii/

"Słyszę z nieba muzykę i anielskie pieśni Sławią Boga że nam się do stajenki mieści Nie chce rozum pojąć tego chyba okiem dojrzy czego Czy się mu to nie śni"

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Wigilia_na_Syberii

"Obecnie dzieło znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie"

3. Iwona Grabska-Gradzińska, “Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego”, 172

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/epitafium-dla-wlodzimierza-wysockiego/

,,– To nie tak! To nie tak! To nie tak! Nie użalaj się nad nami – tyś poeta! Myśmy raju znieść nie mogli, Tu nasz żywioł, tu nasz dom! Tu nie wejdą ludzie podli, Tutaj żaden nas nie zdziesiątkuje grom!"

2. https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/epitafium-dla-wlodzimierza-wysockiego/piosenka/266520

,,Epitafium jest hołdem dla zmarłego w 1980 roku artysty, jak również metaforycznym obrazem jego ojczyzny – komunistycznej Rosji."

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/stalker/

,,Tam chcemy dotrzeć gdzie nam dotrzeć zabroniono".

2. https://www.piosenkaztekstem.pl/opracowanie/jacek-kaczmarski-stalker/

,,Kogóż w bezludzie nie wiódł pies bezdomny"?

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/zaparcie-sie-apostola-piotra/

"Zaparcie się Apostoła Piotra"

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Apostoł

"Pierwszy biskup Rzymu (ok. 33 – ok. 64, według innych źródeł do 67[2], kiedy to miał ponieść męczeńską śmierć[3])".

3. Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Ewangelia wg św. Mateusza, Strony: Mt 16, 18-19.

"I Ja ci mówię: Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą. I tobie dam klucze Królestwa Niebieskiego; cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie."

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/siedem-grzechow-glownych/

"Wielkich upadków więcej widzieliśmy niż wzlotów, Byliśmy oczywiście na uczcie Baltazara, Uczyliśmy się mowy zwycięskich Wizygotów Na służbie ostatniego przepiwszy żołd Cezara. Przeżyliśmy Rolanda, by świadczyć śmierć Karola, Pozostałościom mocarstw nie oczekiwać łaski. Razem z Ludwikiem Świętym widząc się w aureolach Wyrzygiwaliśmy krew w jerozolimskie piaski."

2. https://klubjagiellonski.pl/2023/05/20/prorok-na-nasze-pokrecone-czasy-jacek-kaczmarski-wciaz-aktualny/

"Kościół utrzymuje, że grzechy mają siłę niszczącą i w destrukcyjny sposób wpływają nie tylko na jednostki, ale i struktury społeczne. W utworze Kaczmarskiego myśl ta wydaje się odwrócona – grzechy są prawdziwym motorem napędowym dziejów. Za ich przyczyną nie tylko giną, ale i powstają kultury i imperia."

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/upadek-ikara/

,,Kto na rychły liczy wzlot Lśnienie płaszczyzn nie zna granic Dla bezliku dróg i miejsc Nie zagląda w głąb otchłani Kogo żagiel niesie w rejs. Odurzone nieba skalą Morze marszczy się beztrosko Z migotliwą tańczy falą Białe piórko z kroplą wosku."

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ikar

Dedal, ojciec Ikara, był ateńskim kowalem. Dedal postanowił wraz z Ikarem uciec z wyspy, wzbijając się w powietrze za pomocą własnoręcznie skonstruowanych skrzydeł. Skrzydła te zbudowane były z piór spojonych woskiem. Ojciec przestrzegł syna przed niebezpieczeństwem spowodowanym zbyt wysokim lotem. Ikar jednak wzbił się zbyt wysoko, a wtedy słońce roztopiło wosk, którym były złączone pióra. Chłopiec zginął, spadając do Morza.

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/martwa-natura/

,,Sens życia w prostym symbolu: Czerń, zmysł, stół, kwas i błysk. Po prostu – życie na stole, Cytryna, kołacz i rybi pysk."

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/wigilia-na-syberii/

"Po ciemku wolność w Jego imieniu Jeden drugiemu obieca…"

2. https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/wigilia-na-syberii/piosenka/266903

"Nocne czuwanie w obliczu nadchodzących narodzin Mesjasza staje się dla nich symbolem cierpliwego oczekiwania na odrodzenie niepodległej Polski"

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/wieza-babel/

"Odbiorę bratu brata język I koniec zgody Tłumiąc głos Będę się zdradzać śledzić kumać Na mnie polegać we mnie wierzyć Wszak to ich los i duma Patrz teraz Dłonie im opadły I już nie rozumieją słów Wieża osuwa się w mrowisko Niech cię nie mierzi ich szkaradność Spójrz znów Już czysto"

2. https://www.piosenkaztekstem.pl/opracowanie/jacek-kaczmarski-wieza-babel/

"Piosenka odnosi się do biblijnej historii z Księgi Rodzaju (rozdział 11), opisującej budowę przez zjednoczonych mieszkańców Ziemi sięgającej chmur wieży. Według przekazu biblijnego, zamiarom tym sprzeciwił się sam Bóg, który pomieszał budowniczym języki i tym samym podzielił ich na różne narody, uniemożliwiając dokończenie budowli."

Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:

1. https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/arka-noego-ii/

"Jak okiem sięgnąć opadają wody Dno obrzydliwie śliskie się wynurza W ruinach grodów alg się chwieją brody Bezptasia cisza, rybia śmierć w kałużach. Na szczycie góry w Arce skamieniałej Stoimy w szoku przesiąknięci wstrętem Po długiej walce z burzą, wichrem, szkwałem Śmieszni jesteśmy pyszniąc się okrętem. A przecież mamy dosyć swoich twarzy Co do historii przejdą tak czy owak Każdy z nas własną wersję ma wydarzeń I nieraz w myślach już ją ubrał w słowa. Patrzymy więc na siebie podejrzliwie I odzyskany świat nam znika z oczu Gniew nas ożywia w miejsce pięknych zdziwień Bóg z ust zgłodniałych śliną nam się toczy. Cóż, pora iść; epoka nowa dnieje W której się każdy z nas sternikiem mieni. Kończymy naszą sławną odyseję By się niezgrabnie ślizgać wśród kamieni. W świat wypuszczone drapieżników pary Już węszą pierwszy łup – istnienie słabe. Idziemy żyć od nowa w rytmie starym Żeby zbudować naszą Wieżę Babel."

2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99ga_Rodzaju

"Według tradycyjnej teorii przyjmującej autorstwo Mojżesza księga została napisana w XIII-XII wieku p.n.e. Według teorii źródeł Księga Rodzaju kształtowała się między IX (tradycja jahwistyczna) i V wiekiem (tradycja kapłańska). Niemniej w wielu miejscach (np. opis wyprawy czterech królów w Rdz 14) wykorzystano znacznie starsze źródła ustne lub pisane."

3. Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: https://www.biblijni.pl/, Strony: Hi, 6, 5-8 - Hi 7, 6 -24.

"DZIEJE NOEGO – POTOP Boże postanowienie zagłady 5 Kiedy zaś Pan widział, że wielka jest niegodziwość ludzi na ziemi i że usposobienie ich jest wciąż złe, 6 żałował, że stworzył ludzi na ziemi, i zasmucił się. 7 Wreszcie Pan rzekł: «Zgładzę ludzi, których stworzyłem, z powierzchni ziemi: ludzi, bydło, zwierzęta pełzające i ptaki podniebne, bo żałuję, że ich stworzyłem». 8 [Tylko] Noego Pan darzył życzliwością. https://www.biblijni.pl/Rdz,6,9-22 Rdz, 6, 9-22 Zapowiedź potopu. Arka 9 Oto dzieje Noego. Noe, człowiek prawy, wyróżniał się nieskazitelnością wśród współczesnych sobie ludzi; w przyjaźni z Bogiem żył Noe. 10 A Noe był ojcem trzech synów: Sema, Chama i Jafeta. 11 Ziemia uległa skażeniu wobec Boga i napełniła się gwałtem. 12 Gdy Bóg widział, iż ziemia jest skażona, że wszyscy ludzie postępują na ziemi niegodziwie, 13 rzekł do Noego: «Postanowiłem położyć kres istnieniu wszystkich ludzi, bo ziemia przez nich jest pełna gwałtu; zatem zniszczę ich wraz z ziemią. 14 Ty zaś zbuduj sobie arkę z drzewa żywicznego, uczyń w arce przegrody i powlecz ją smołą wewnątrz i zewnątrz. 15 A oto, jak masz ją wykonać: długość arki – trzysta łokci, pięćdziesiąt łokci jej szerokość i wysokość jej – trzydzieści łokci. 16 Nakrycie arki, przepuszczające światło, sporządzisz na łokieć wysokie i zrobisz wejście do arki w jej bocznej ścianie; uczyń przegrody: dolną, drugą i trzecią. 17 Ja zaś sprowadzę na ziemię potop, aby zniszczyć wszelką istotę pod niebem, w której jest tchnienie życia; wszystko, co istnieje na ziemi, wyginie, 18 ale z tobą zawrę przymierze. Wejdź przeto do arki z synami twymi, z żoną i z żonami twych synów. 19 Spośród wszystkich istot żyjących wprowadź do arki po parze, samca i samicę, aby ocalały wraz z tobą od zagłady. 20 Z każdego gatunku ptactwa, bydła i zwierząt pełzających po ziemi – po parze; niechaj przyjdą do ciebie, aby ocaliły życie. 21 A ty nabierz sobie wszelkiej żywności – wszystkiego, co nadaje się do jedzenia – i zgromadź u siebie, aby była na pokarm dla ciebie i na paszę dla zwierząt». 22 I Noe wykonał wszystko tak, jak Bóg polecił mu uczynić. https://www.biblijni.pl/Rdz,7,1-5 Rdz, 7, 1-5 1 A potem Pan rzekł do Noego: «Wejdź wraz z całą twą rodziną do arki, bo przekonałem się, że tylko ty jesteś wobec mnie prawy wśród tego pokolenia. 2 Z wszelkich zwierząt czystych weź z sobą siedem samców i siedem samic, ze zwierząt zaś nieczystych po jednej parze: samca i samicę; 3 również i z ptactwa – po siedem samców i po siedem samic, aby w ten sposób zachować ich potomstwo dla całej ziemi. 4 Bo za siedem dni spuszczę na ziemię deszcz, który będzie padał czterdzieści dni i czterdzieści nocy, aby wyniszczyć wszystko, co istnieje na powierzchni ziemi – cokolwiek stworzyłem». 5 I wypełnił Noe wszystko tak, jak mu Pan polecił. https://www.biblijni.pl/Rdz,7,6-24 Rdz, 7, 6-24 Potop 6 Noe miał sześćset lat, gdy nastał potop na ziemi. 7 Noe wszedł z synami, z żoną i z żonami swych synów do arki, aby schronić się przed wodami potopu. 8 Ze zwierząt czystych i nieczystych, z ptactwa i ze wszystkiego, co pełza po ziemi, 9 po dwie sztuki, samiec i samica, przyszły do Noego, do arki, tak jak mu Bóg nakazał. 10 A gdy upłynęło siedem dni, wody potopu spadły na ziemię. 11 W roku sześćsetnym życia Noego, w drugim miesiącu roku, siedemnastego dnia miesiąca, w tym właśnie dniu trysnęły z hukiem wszystkie źródła Wielkiej Otchłanis i otworzyły się upusty nieba; 12 przez czterdzieści dni i przez czterdzieści nocy padał deszcz na ziemię. 13 I właśnie owego dnia Noe oraz jego synowie, Sem, Cham i Jafet, żona Noego i trzy żony jego synów weszli do arki, 14 a wraz z nimi wszelkie gatunki zwierząt, bydła, zwierząt pełzających po ziemi, wszelkiego ptactwa i istot skrzydlatych. 15 Wszelkie istoty, w których było tchnienie życia, przyszły po parze do Noego, do arki. 16 Gdy już weszły do arki samiec i samica każdej istoty żywej, jak Bóg rozkazał Noemu, Pan zamknął za nim [drzwi]. 17 A potop trwał na ziemi czterdzieści dni i wody wezbrały, i podniosły arkę ponad ziemię. 18 Kiedy przybywało coraz więcej wody i poziom jej podniósł się wysoko ponad ziemią, arka płynęła po powierzchni wód. 19 Wody bowiem podnosiły się coraz bardziej nad ziemię, tak że zakryły wszystkie góry wysokie, które były pod niebem. 20 Wody się więc podniosły na piętnaście łokci ponad góry i zakryły je. 21 Wszystkie istoty poruszające się na ziemi spośród ptactwa, bydła i innych zwierząt oraz z wszelkich istnień, których było wielkie mnóstwo na ziemi, wyginęły wraz ze wszystkimi ludźmi. 22 Wszystkie istoty, w których nozdrzach było ożywiające tchnienie życia, wszystkie, które żyły na lądzie, zginęły. 23 Tak zostało wygubione wszystko, co istniało na ziemi: od człowieka do bydła, zwierząt pełzających i ptactwa podniebnego: wszystko zostało doszczętnie wygubione z ziemi. Pozostał tylko Noe i to, co z nim było w arce. 24 A wody się podnosiły na ziemi przez sto pięćdziesiąt dni. https://www.biblijni.pl/Rdz,8,1-19 Rdz, 8, 1-19 1 Ale Bóg, pamiętając o Noem, o wszystkich istotach żywych i o wszystkich zwierzętach, które z nim były w arce, sprawił, że powiał wiatr nad całą ziemią i wody zaczęły opadać. 2 Zamknęły się bowiem źródła Wielkiej Otchłanis, tak że deszcz przestał padać z nieba. 3 Wody ustępowały z ziemi powoli, lecz nieustannie, i obniżyły się po upływie stu pięćdziesięciu dni. 4 Miesiąca siódmego, siedemnastego dnia miesiąca arka osiadła na górach Ararat. 5 Woda wciąż opadała aż do miesiąca dziesiątego. W pierwszym dniu miesiąca dziesiątego ukazały się szczyty gór. 6 A po czterdziestu dniach Noe, otworzywszy okno arki, które przedtem uczynił, 7 wypuścił kruka; ale ten wylatywał i zaraz wracał, dopóki nie wyschła woda na ziemi. 8 Potem wypuścił z arki gołębicę, aby się przekonać, czy ustąpiły wody z powierzchni ziemi. 9 Gołębica, nie znalazłszy miejsca, gdzie by mogła usiąść, wróciła do arki, bo jeszcze była woda na całej powierzchni ziemi; Noe, wyciągnąwszy rękę, schwytał ją i zabrał do arki. 10 Przeczekawszy zaś jeszcze siedem dni, znów wypuścił z arki gołębicę 11 i ta wróciła do niego pod wieczór, niosąc w dziobie świeży listek z drzewa oliwnego. Poznał więc Noe, że woda na ziemi opadła. 12 I czekał jeszcze siedem dni, po czym wypuścił znów gołębicę, ale ona już nie powróciła do niego. 13 W sześćset pierwszym roku, w miesiącu pierwszym, w pierwszym dniu miesiąca wody wyschły na ziemi, i Noe, zdjąwszy dach arki, zobaczył, że powierzchnia ziemi jest już prawie sucha. 14 A kiedy w miesiącu drugim, w dniu dwudziestym siódmym ziemia wyschła, 15 Bóg przemówił do Noego tymi słowami: 16 «Wyjdź z arki wraz z żoną, synami i z żonami twych synów. 17 Wyprowadź też z sobą wszystkie istoty żywe: spośród ptactwa, bydła i zwierząt pełzających po ziemi; niechaj rozejdą się po ziemi, niech będą płodne i niech się rozmnażają». 18 Noe wyszedł więc z arki wraz z synami, żoną i z żonami swych synów. 19 Wyszły też z arki wszelkie zwierzęta: różne gatunki zwierząt pełzających po ziemi i ptactwa, wszystko, co się porusza na ziemi. https://www.biblijni.pl/Rdz,8,20-22 Rdz, 8, 20-22 Przymierze Boga z Noem 20 Noe zbudował ołtarz dla Pana i wziąwszy ze wszystkich zwierząt czystych i z ptaków czystych, złożył je w ofierze całopalnej na tym ołtarzu. 21 Gdy Pan poczuł miłą woń, rzekł do siebie: «Nie będę już więcej złorzeczył ziemi ze względu na ludzi, bo usposobienie człowieka jest złe już od młodości. Przeto już nigdy nie zgładzę wszystkiego, co żyje, jak to uczyniłem. 22 Będą zatem istniały, jak długo trwać będzie ziemia: siew i żniwo, mróz i upał, lato i zima, dzień i noc». https://www.biblijni.pl/Rdz,9,1-17 Rdz, 9, 1-17 1 Po czym Bóg pobłogosławił Noego i jego synów, mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i mnóżcie się, abyście zaludnili ziemię. 2 Wszelkie zaś zwierzę na ziemi i wszelkie ptactwo podniebne niechaj się was boi i lęka. Wszystko, co się porusza na ziemi i wszystkie ryby morskie zostały oddane wam we władanie. 3 Wszystko, co się porusza i żyje, jest przeznaczone dla was na pokarm, tak jak rośliny zielone, daję wam wszystko. 4 Nie wolno wam tylko jeść mięsa z krwiąs życia. 5 Upomnę się o waszą krew przez wzgląd na wasze życie – upomnę się o nią u każdego zwierzęcia. Upomnę się też u człowieka o życie człowieka i u każdego – o życie brata. 6 [Jeśli] kto przeleje krew ludzką, przez ludzi ma być przelana krew jego, bo człowiek został stworzony na obraz Boga. 7 Wy zaś bądźcie płodni i mnóżcie się; zaludniajcie ziemię i miejcie nad nią władzę». 8 Potem Bóg tak rzekł do Noego i do jego synów: 9 «Oto Ja zawieram przymierzes z wami i z waszym potomstwem, które po was będzie; 10 z wszelką istotą żywą, która jest z wami: z ptactwem, ze zwierzętami domowymi i polnymi, jakie są przy was, ze wszystkimi, które wyszły z arki, z wszelkim zwierzęciem na ziemi. 11 Zawieram z wami przymierze, tak iż nigdy już nie zostanie zgładzona wodami potopu żadna istota żywa i już nigdy nie będzie potopu niszczącego ziemię». 12 Po czym Bóg dodał: «A to jest znak przymierza, które Ja zawieram z wami i każdą istotą żywą, jaka jest z wami, na wieczne czasy: 13 Łuk mój kładę na obłoki, aby był znakiem przymierza między Mną a ziemią. 14 A gdy rozciągnę obłoki nad ziemią i gdy ukaże się ten łuk na obłokach, 15 wtedy wspomnę na moje przymierze, które zawarłem z wami i z wszelką istotą żywą, z każdym człowiekiem; i nie będzie już nigdy wód potopu na zniszczenie żadnego istnienia. 16 Gdy zatem będzie ten łuk na obłokach, spojrzę na niego i wspomnę na przymierze wieczne między Mną a wszelkim ciałems, które jest na ziemi». 17 Rzekł Bóg do Noego: «To jest znak przymierza, które zawarłem między Mną a wszystkimi istotami, jakie są na ziemi»."