Instytut Jacka Kaczmarskiego
społecznościowy serwis konkursowy
pytaj i odpowiadaj
Pakiety pytań i odpowiedzi
przesłanych przez internautów
Każdy pakiet zawiera:
- pytanie do nawiązań obecnych w którejś z piosenek J.K. lub takie, odpowiedź na które znajduje się stricte w jej treści,
- propozycję odpowiedzi na to pytanie,
- link(i) do źródła potwierdzającego, że proponowana odpowiedź jest poprawna.
Każdy pakiet poddany jest pod ocenę jurorów, którymi są zalogowani użytkownicy serwisu. Tak zdobywają oni punkty w rankingu oraz prawo do przesłania pakietów swojego autorstwa. Średnia zdobytych punktów oraz ilość wykonanych ocen decyduje o pozycji na liście rankingowej.
pytania i odpowiedzi użytkowników.
Przeglądaj pakiety
Do utworu „Krótka rozmowa między Panem, Chamem i Plebanem”.
Ekonomowie, wspominani przez Jacka Kaczmarskiego w utworze "Krótka rozmowa między Panem, Chamem i Plebanem", byli zarządcami ziemskimi zajmującymi się gospodarowaniem mienia powierzonego im przez właściciela, a w skład ich obowiązków wchodziło m. in. zmuszanie chłopów do pracy na pańskim polu.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/krotka-rozmowa-miedzy-panem-chamem-i-plebanem/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Ekonom
"Tak to pouzgadniali, A ekonom wciąż wali, Bo go przecież na rozmowy nie zaprosił nikt – Wie, że gdy się Pan złości, Chamom trza liczyć kości".
"Ekonom (z gr. oikonómos – zarządzający domem) – tytuł różnych zarządców zajmujących się gospodarowaniem mieniem (aktywami) powierzonym przez właściciela. W Polsce był to też zarządca folwarku pańszczyźnianego, zajmował się m.in. nadzorem robót rolnych, zmuszaniem chłopów do pracy na pańskim polu".
Do utworu „Karmaniola”.
Karmaniola występująca w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Karmaniola” to taniec z okresu Wielkiej Rewolucji Francuskiej wykonywany przy wtórze pieśni rewolucyjnej z 1792 o tej samej nazwie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/karmaniola/
- https://sjp.pwn.pl/slowniki/karmaniola.html
,,Póki co tańczmy w rytmie karmanioli"
,,karmaniola, carmagnola [wym. karmaniola] 1. «francuska pieśń rewolucyjna; też: taniec wykonywany przy wtórze tej pieśni»"
Do utworu „Przeczucie (Cztery pory niepokoju)”.
Cytat rozpoczynający utwór Jacka Kaczmarskiego "Przeczucie (Cztery pory niepokoju)" – "Wiosną lody ruszyły, Panowie przysięgli" – pochodzi z rosyjskiej powieści satyrycznej "Dwanaście krzeseł" napisanej przez Ilję Ilfa i Jewgienija Pietrowa w 1928 roku.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/przeczucie-cztery-pory-niepokoju/
- https://pl.m.wikiquote.org/wiki/Ostap_Bender
„Wiosną lody ruszyły, Panowie Przysięgli”.
"Ostap Bender – postać fikcyjna, po raz pierwszy pojawił się w powieści Dwanaście krzeseł napisanej przez radzieckich autorów Ilję Ilfa i Jewgienija Pietrowa. Lody ruszyły, Panowie sędziowie przysięgli! Лёд тронулся, господа присяжные заседатели! (ros.)".
Do utworu „Wyschnięte strumienie”.
Jacek Kaczmarski pokazał tekst utworu "Wyschnięte Strumienie" wydanego na pięciolecie założenia Unii Pracy jej współzałożycielowi, Ryszardowi Bugajowi, który odebrał go niezbyt pozytywnie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/wyschniete-strumienie/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Ryszard_Bugaj
- Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: "Między nami...", Strony: Niezane.
"Na pięciolecie Unii Pracy"
"Ryszard Bugaj (ur. 22 lutego 1944 w Gawłowie) – polski polityk i ekonomista, doktor habilitowany nauk ekonomicznych, profesor nadzwyczajny w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN. Działacz opozycji antykomunistycznej w okresie PRL, współzałożyciel Solidarności Pracy (1990) oraz Unii Pracy (1992)."
"Podobny los spotkał piosenkę “Wyschnięte strumienie”, którą dedykowałem Unii Pracy. Nie zaskoczyło mnie to, bo kiedy pokazałem tekst Ryśkowi Bugajowi to minę miał cierpką."
Do utworu „Marcin Luter”.
Utwór "Marcin Luter" Jacka Kaczmarskiego odnosi się do ruchu reformacji, zapoczątkowanego przez tytułowego Marcina Lutra.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/marcin-luter/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Reformacja
- Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: "Zrozumieć przeszłość 2: podręcznik do historii dla liceum ogólnokształcącego i technikum", Strony: 60.
"Z tym więc walczę ja, mnich Augustianin, Moralności teolog – to przytyk, Bo w stolicy wołają – poganin! Reformator, heretyk, polityk! Tak, papieską ja bullę spaliłem, Lecz szukajcie miast, które on spalił! Ja na wrotach kościelnych Tezy swoje przybiłem, On mnie wyklął, a mnisi śpiewali."
"Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji."
"Za datę początku reformacji - ruchu mającego na celu odnowę chrześcijaństwa przyjmuje się 31 października 1517r. W tym dniu niemiecki augustianin, doktor teologii Marcin Luter, ogłosił 95 tez dotyczących odpustów."
Do utworu „Mistrz Hieronimus van Aeken z Hertogenbosch zwany Boschem”.
Utwór "Mistrz Hieronimus van Aeken z Hertogenbosch zwany Boschem" Jacka Kaczmarskiego jest krytyką obsesji społeczeństwa na punkcie moralności, autor skupia się na opisie kontrastu między artystyczną ekstrawagancją i życiem codziennym, podkreślając ludzką dualność oraz równoczesne istnienie grzechów i świętości w naszym życiu.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/mistrz-hieronimus-van-aeken-z-hertogenbosch-zwany-boschem/
- https://sonichits.com/video/Jacek_Kaczmarski/Mistrz_Hieronimus_van_Aeken_zwany_Boschem
"A ja dosiadam świni! Omijam wszystkie rafy! Popatrzcie, jeżeli prócz siebie cokolwiek widzicie! Korzystać, póki darmo rozdaję cyrografy! Szafuję krwią z palca, bo na to mnie stać! Jam Król Życia!"
"The song is a critique of society's obsession with morality, and Kaczmarski uses the character of Hieronymus Bosch, known for his grotesque and fantastical artwork, to convey this message. "
Do utworu „Rublow”.
Film Rublow , którym inspirował się Jacek Kaczmarski w 1969 został nagrodzony w Cannes.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/rublow/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Andriej_Rublow_(film)
"Rublow" tytuły filmu i utworu.
"Obraz został nagrodzony Syrenką Warszawską jako najlepszy film zagraniczny w 1973 (Lubuskie Lato Filmowe) oraz Nagrodą Międzynarodowej Federacji Krytyki Filmowej na festiwalu w Cannes w 1969."
Do utworu „Sąd nad Goyą”.
Główną myśl zawartą w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. "Sąd nad Goyą" jest krytyka i zarazem refleksja nad sztuką, która może być postrzegana jako ekscentryczna, kontrowersyjna i często niewłaściwie zrozumiana, ale jednocześnie jako wyraz artystycznej wolności oraz możliwość przekazywania głębokich przesłań i emocji. W utworze poruszana jest też kwestia przemijania, starości i śmierci, które artysta dostrzega w swoim życiu i twórczości.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/sad-nad-goya/
"Co to ma być za malarstwo? Stylistycznej jaźni brak! Literackość! Efekciarstwo! Chorej wyobraźni smak!"
Do utworu „Ballada o królu”.
Utwór Jacka Kaczmarskiego pod tytułem „Ballada o królu” opowiada o przemijaniu życia ludzkiego oraz pokazuje, że nawet wysoki status społeczny jakim jest król nie uchroni żadnego człowieka przed śmiercią i zapomnieniem.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/ballada-o-krolu/
„Pogrzeb był piękny, szkoda słów! W dół trumnę spuszczono czule I nie minęło kilka lat Nikt nie pamiętał o królu.” „A myśl w tej balladzie ukryta jest, A treść tej myśli jest taka: Że król czy dobry czy zły też jest – Przejść może przez kiszki żebraka.”
Do utworu „Dance Macabre”.
Jacek Kaczmarski w utworze „Dance Macabre” nawiązuję do popularnego literackiego motywu o tej samej nazwie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/dance-macabre/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Taniec_śmierci
„Brniemy, brniemy zaciekle Dopóki życia staje Danym za frajer Piekłem Rzadko dostępnym Rajem”
„Taniec śmierci był jedną z najpopularniejszych alegorii w sztuce plastycznej i literaturze późnego średniowiecza. Przedstawienia tego typu powstawały jako upomnienie przed nieuchronnym śmiertelnym losem, ale także jako wyraz rozczarowania marnością świata i skargi na przemijanie.”
Do utworu „Witkacy do kraju wraca”.
Witkacy, wspomniany w utworze Jacka Kaczmarskiego pt.„Witkacy do kraju wraca” został ochrzczony w Zakopanem.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/witkacy-do-kraju-wraca/
- https://www.zakopane.pl/laweczki/witkacy
„Witkacy do kraju wraca”
„Artysta urodził się w Warszawie, ale od 1890 r. mieszkał w Zakopanem. W styczniu następnego roku odbyły się tutaj jego ponowne, uroczyste chrzciny, a rodzicami chrzestnymi zostali Helena Modrzejewska i Jan Krzeptowski Sabała"
Do utworu „Pochodnie”.
W utworze Jacka Kaczmarskiego pt. "Pochodnie", główną myśl można opisać jako przestroga przed fanatyzmem i zagrożeniem, jakie niesie za sobą skrajna ideologia, twórca dzieła przedstawia obrazy spalonego miasta, symbolizującego skutki ekstremizmu i pochodziń jako narzędzi fanatycznych działań.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pochodnie/
"Wypaleni w pochodzie, nie wiedząc, kto – my Westchniemy do pochodni, do mroku, do mgły."
Do utworu „Sen Katarzyny II”.
W utworze "Sen Katarzyny II" Jacka Kaczmarskiego artysta opowiada o sennej wizji carycy Katarzyny II, która rozważa swoje życie i dziedzictwo w kontekście historycznych wydarzeń, a jej główną myśl można streścić jako refleksję nad władzą, polityką i moralnością, ukazującą dysonans między oficjalnym obrazem postaci a jej prywatnymi przemyśleniami i wątpliwościami.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/sen-katarzyny-ii/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Sen_Katarzyny_II
Na smyczy trzymam filozofów Europy, Podparłam armią marmurowe Piotra stropy, Mam psy, sokoły, konie, kocham łów szalenie, A wokół same zające i jelenie. Pałace stawiam, głowy ścinam, Kiedy mi przyjdzie na to chęć; Mam biografów, portrecistów I jeszcze jedno pragnę mieć. – Stój, Katarzyno! Koronę carów Sen taki jak ten może Ci z głowy zdjąć! Kobietą jestem ponad miarę swoich czasów, Nie bawią mnie umizgi bladych lowelasów, Ich miękkich palców dotyk budzi obrzydzenie, Już wolę łowić zające i jelenie. Ze wstydu potem ten i ów Rzekł o mnie – niewyżyta Niemra! I pod batogiem nago biegł Po śniegu dookoła Kremla! – Stój, Katarzyno! Koronę carów Sen taki jak ten może Ci z głowy zdjąć! Kochanka trzeba mi takiego jak imperium, Co by mnie brał tak jak ja daję – całą pełnią! Co by i władcy i poddańca był wcieleniem, I mi zastąpił zające i jelenie. Co by rozumiał tak jak ja Ten głupi dwór rozdanych ról I pośród pochylonych głów Dawał mi rozkosz albo ból! – Stój Katarzyno! Koronę carów Sen taki jak ten może Ci z głowy zdjąć! Gdyby się taki kochanek kiedyś znalazł… – Wiem! Sama wiem! Kazałabym go ściąć!
Piosenka w żartobliwym tonie opowiada historię rosyjskiej carycy, Katarzyny II, słynącej z legendarnego popędu seksualnego i dobierania sobie wielu kochanków. Był wśród nich m.in. Stanisław Poniatowski, późniejszy król Polski, co nie pozostało bez wpływu na polską historię, zwłaszcza jej aspekt wschodni. Caryca narzeka w utworze, że mimo dużej liczby kochanków, nie znalazła dotąd idealnego – określa swoich byłych partnerów mianem bladych lowelasów. Odnosząc się do ulubionej przez siebie tematyki polowań stwierdza, że woli łowić zające i jelenie. Szuka mężczyzny zarówno uległego, jak i dominującego, który umiałby się wcielić tak we władcę, jak i w poddanego i dać rosyjskiej imperatorce rozkosz albo ból. Przewrotne jest zakończenie utworu, w którym caryca stwierdza, że gdyby jednak takiego kochanka kiedyś znalazła, to kazałaby go ściąć. Kaczmarski ukazał więc Katarzynę II nie jako imperatorkę, ale jako kobietę-modliszkę, pożerającą swoich partnerów seksualnych[6].
Do utworu „Arka Noego”.
W utworze Jacka Kaczmarskiego pt: "Arka Noego" główną myślą jest ukazanie nam Noego jako człowieka, który nie żyje chwilą, a myśli co może stać się w przyszłości, chce zapobiec katastrofie, tłumaczy ludziom, którzy są głusi na jego wołanie.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/arka-noego/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Arka_Noego#Biblijna_opowie%C5%9B%C4%87_o_arce
Muszę taką łódź zbudować By w niej całe życie zmieścić Nikt nie wierzy w moje słowa Wszyscy mają ważne wieści Ktoś się o majątek kłóci Albo łatwy węszy żer Zanim się ze snu obudzi Będę miał już maszt i ster!
Opowieść o arce Noego, podana w rozdziałach 6–9 Księgi Rodzaju, zaczyna się Bożą obserwacją złego postępowania ludzi i decyzją, by zesłać na ziemię potop i zniszczyć wszelkie życie. Jednakże Bóg znalazł jednego dobrego człowieka, Noego, „człowieka prawego, wyróżniającego się nieskazitelnością wśród współczesnych sobie ludzi; w przyjaźni z Bogiem żył Noe”
Do utworu „Pana-Rejowe gadanie”.
Jacek Kaczmarski w utworze "Pana-Rejowe gadanie" nawiązuje do polskiego poety z XVI wieku, Mikołaja Reja, wchodząc w polemikę z jego twórczością i płynącym z niej optymizmem.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pana-rejowe-gadanie/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Rej
"Skąd pogodę wziąć ducha? Skrzynie puste, sień głucha, Cnoty grosza nie rodzą, Jeszcze w spaniu przeszkodzą."
"Przełącz podsekcję Charakterystyka twórczości Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem Kupiec Żywot Józefa z pokolenia żydowskiego, syna Jakubowego Wizerunek własny żywota człowieka poczciwego Postylla i utwory poetyckie Źwierzyniec Źwierciadło Język Mikołaja Reja Twórczość Przełącz podsekcję Twórczość Znane dzieła ułożone chronologicznie Przekłady Wydania zbiorowe Listy i materiały Utwory o autorstwie niepewnym Znani potomkowie Mikołaja Reja Uwagi Przypisy Bibliografia Linki zewnętrzne Mikołaj Rej Artykuł Dyskusja Czytaj Edytuj Edytuj kod źródłowy Wyświetl historię Narzędzia Ten artykuł dotyczy pisarza. Zobacz też: inne znaczenia tego hasła. Mikołaj Rej Ilustracja Portret ze Źwierciadła z 1568. Data i miejsce urodzenia 4 lutego 1505 Żurawno Data śmierci 8 września 1569 Narodowość polska Dziedzina sztuki literatura Multimedia w Wikimedia Commons Teksty w Wikiźródłach Cytaty w Wikicytatach Herb Oksza Rodzina Reyowie herbu Oksza Ojciec Stanisław Rey Matka Barbara Herburt Żona Zofia Koścień Dzieci Mikołaj, Krzysztof, Andrzej, Anna, Dorota, Bogumiła, Elżbieta, Barbara[1] Rodzeństwo brat, siostra Jan Matejko Rzeczpospolita Babińska, 1881, Muzeum Narodowe w Warszawie, na obrazie Stanisław Pszonka w koronie ze słoneczników, arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Dzierzgowski siedzi w fotelu, poeta i sekretarz królewski Andrzej Trzecieski z piórem w ręku obok Pszonki, wojewoda lubelski Piotr Firlej siedzi przy stoliku, Andrzej Frycz Modrzewski siedzi obok Firleja, Piotr Kaszowski w słomianym kapeluszu, Mikołaj Rej wsparty o stolik, ksiądz i pisarz Stanisław Orzechowski rozmawia z Rejem, jego żona Magdalena Chełmska huśta się obok, lutnista królewski Valentin Bakfark i lekarz-filozof Sebastian Petrycy siedzą na lewo pod drzewem, Jan Kochanowski z kronikarzem Marcinem Bielskim grają w szachy, heraldyk Bartosz Paprocki siedzi roześmiany za grającymi w szachy, ze wzniesionymi kielichami stoją magnaci: Jan Łaski, Mikołaj Oleśnicki i stolnik sandomierski Stanisław Lupa Podlodowski Portret Mikołaja Reja, rys. Adam Grabowski, 1921 Portret Mikołaja Reja, akwarela Jana Gwalberta Olszewskiego, 1905 Pomnik Mikołaja Reja w Rejowcu. Popiersie Mikołaja Reja w Nagłowicach. Tablica pamiątkowa w Nagłowicach. Karta tytułowa pierwodruku Zwierzyńca z 1562 Emblematy ze Zwierzyńca Skan pochodzący z portalu www.polona.pl Karta tytułowa wydania z 1567 roku. Mikołaj Rej z Nagłowic herbu Oksza, właściwie Mikołaj Rey (ur. 4 lutego 1505, zm. między 8 września a 5 października 1569) – polski poeta i prozaik renesansowy, tłumacz, a także polityk i teolog ewangelicki, wójt urzędowski, poseł na Sejm I Rzeczypospolitej"