Instytut Jacka Kaczmarskiego
społecznościowy serwis konkursowy
pytaj i odpowiadaj
Pakiety pytań i odpowiedzi
przesłanych przez internautów
Każdy pakiet zawiera:
- pytanie do nawiązań obecnych w którejś z piosenek J.K. lub takie, odpowiedź na które znajduje się stricte w jej treści,
- propozycję odpowiedzi na to pytanie,
- link(i) do źródła potwierdzającego, że proponowana odpowiedź jest poprawna.
Każdy pakiet poddany jest pod ocenę jurorów, którymi są zalogowani użytkownicy serwisu. Tak zdobywają oni punkty w rankingu oraz prawo do przesłania pakietów swojego autorstwa. Średnia zdobytych punktów oraz ilość wykonanych ocen decyduje o pozycji na liście rankingowej.
pytania i odpowiedzi użytkowników.
Przeglądaj pakiety
Do utworu „Przechadzka z Orfeuszem”.
Jacek Kaczmarski w utworze "Przechadzka z Orfeuszem" skupia się na istocie bycia artystą i trudnościami z tworzeniem sztuki, podkreśla samotność i niezrozumienie z jakim osoby tworzące muszą się mierzyć; ważną w całym utworze jest postać Orfeusza - śpiewaka i poety, który wg mitu umiał swoją muzyką ujarzmiać agresywne zwierzęta, uważany za najwybitniejszego muzyka Orfeusz w utworze Kaczmarskiego natrafia na przeszkody i nieczułość ze strony odbiorców swoich tekstów.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/przechadzka-z-orfeuszem/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Orfeusz
"Ostrożnie stawiaj kroki Bo w sobie masz swój Hades I w sobie cień głęboki I bezład razem z ładem Wiem dobrze jak ci ciężko Nie dzielić bólu z nikim I wracać martwą ścieżką Bez żywej Eurydyki Ona się stąd nie ruszy I cisza ją pogrzebie Graj dalej Orfeuszu Żeby przekonać siebie"
"Orfeusz (gr. Ὀρφεύς Orpheús, łac. Orpheus) – w mitologii greckiej tracki śpiewak i poeta, twórca orfizmu. Uchodził za syna boga Apollina albo trackiego boga Ojagrosa[1] i muzy Kalliope. Wymienia się go niekiedy jako władcę jednego z ludów tej górzystej krainy. Uważany za największego śpiewaka, muzyka i poetę greckiego. Wtórował on swej pieśni grą na lirze lub kitarze, którą ulepszył, powiększając liczbę jej strun z siedmiu do dziewięciu. Mity wspominają o cudownym oddziaływaniu śpiewu Orfeusza. Jego muzyka oddziaływała nie tylko na ludzi: mogła ona uśmierzać huczące fale morza i sprawiała, że ku śpiewakowi pochylały się drzewa, a dzikie bestie szły za nim łagodne jak baranki."
Do utworu „Somosierra”.
Bitwa pod Somosierrą, opisana w piosence Jacka Kaczmarskiego "Somosierra" stała się symbolem odwagi i determinacji polskich szwoleżerów, co zostało uwiecznione w piosence.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/somosierra/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Somosierrą
- Iwona Grabska-Gradzińska, “Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego”, 184-191
Pod prąd wąwozem w twarz ognistym wiatrom Po końskie brzuchy w nurt płynącej lawy Prze szwoleżerów łatwopalny szwadron Gardła armatnie kolanami dławić W mokry mrok topi głowy szwoleżerów Deszcz gliny ziemi i rozbitej skały Ci co polegną – pójdą w bohatery Ci co przeżyją – pójdą w generały Potem twarz z ognia jeszcze nieobeschłą Będą musieli w szczere giąć uśmiechy Z oczu wymazać swoją hardą przeszłość Uszy nastawić na szeptów oddechy Zwycięskie piersi obciążą ordery I wstęgi spłyną z ramion sytych chwały Ci co polegli – idą w bohatery Ci co przeżyli – idą w generały Potem zaś czyści w paradnych mundurach Galopem w wąwóz wielkiej polityki Gdzie w deszczu złota i kadzideł chmurach Pióra miast armat państw krzyżują szyki I tylko paru nie minie pokuta W mrowisku lękiem karmionych koterii Nieść będą ciężar wytrząśniętej z buta Grudki zaschniętej gliny Somosierry Ale twarz z ognia jeszcze nieobeschłą Będą musieli w szczere giąć uśmiechy Z oczu wymazać swoją hardą przeszłość Uszy nastawić na szeptów oddechy Nie ten umiera co właśnie umiera Lecz ten co żyjąc w martwej kroczy chwale Więc ci co polegli – poszli w bohatery Ci co przeżyli – muszą walczyć dalej
Jacek Kaczmarski poświęcił jej jedną ze swych ballad Pod prąd wąwozem w twarz ognistym wiatrom Po końskie brzuchy w nurt płynącej lawy Prze szwoleżerów łatwopalny szwadron Gardła armatnie kolanami dławić W mokry mrok topi głowy szwoleżerów Deszcz gliny ziemi i rozbitej skały Ci co polegną – pójdą w bohatery Ci co przeżyją – pójdą w generały Jacek Kaczmarski, Somosierra[44].
Do utworu „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego”.
Słowa „Zgładzi mnie, splugawi tron,Zniszczy Danię, lud ograbi –Bijcie w dzwon!” W utworze Jacka Kaczmarskiego „ Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego” nawiązują do dramatu „Hamlet” William Shakespeare.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/epitafium-dla-wlodzimierza-wysockiego/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Hamlet
„ To moja droga z piekła do piekła, Na scenie Hamlet, skłuty bok, Z którego właśnie krew wyciekła – To w piąty krąg kolejny krok! O Matko! O Matko! Jakże mogłaś jemu sprzedać się tak łatwo! Wszak on męża twego zabił, Zgładzi mnie, splugawi tron, Zniszczy Danię, lud ograbi – Bijcie w dzwon!”.
Hamlet (ang. The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark; Tragedia Hamleta, księcia Danii) – tragedia Williama Szekspira napisana na przełomie XVI i XVII wieku, jeden z najbardziej znanych dramatów, arcydzieło teatru elżbietańskiego.
Do utworu „Wygnanie z raju”.
Jacek Kaczmarski w utworze pt.”Wygnanie z raju” może odczytywać jako dylemat pomiędzy życiem w kłamstwie, a buntem, który daje wolność.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/wygnanie-z-raju/
- https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/wygnanie-z-raju/piosenka/266918
- Dałam ci rozkosz - Dałaś ból - Dałam ci dumę - I wstyd - Więc powiedz po co jeszcze każesz mi iść z sobą Skoro nie cierpisz mnie i drwisz?
Utwór możemy odczytać jako metaforę dylematu pomiędzy bezpiecznym życiem w kłamstwie a buntem, który daje wyzwolenie za cenę bólu.
Do utworu „Arka Noego”.
w utworze, autorstwa Jacka Kaczmarskiego pt. "Arka Noego" Noe wyraża napięcie emocjonalne, gdy mówi, że inni będą zaskoczeni za późno, krzycząc na trwogę i wypluwając jego przestrogę, co ukazuje późniejszy żal i bezradność ignorujących go ludzi.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/arka-noego/
- https://www.groove.pl/jacek-kaczmarski/arka-noego/piosenka/266400?fbclid=IwAR3Vl9myCvhQx-Y_PB8SNbJph2hi8BvvDAuFppRP2z6hsXk3LtTrHKB3UuU
"I za późno krzyk na trwogę I za późno usta z błotem Wypluwają mą przestrogę!"
Tym samym Noe pełni tutaj taką samą funkcję, jak Kasandra lub Stańczyk – bohaterowie innych znanych utworów Kaczmarskiego. Biblijny patriarcha jest symbolem dalekowzroczności, świadomości nadchodzących nieszczęść; jedyną osobą z otwartymi oczami, otoczoną przez tych, którzy wolą pozostać głusi i ślepi. Gdy inni zostaną zaskoczeni przez Potop (I za późno krzyk na trwogę / I za późno usta z błotem / Wypluwają mą przestrogę!), on będzie gotowy i znajdzie schronienie dla siebie oraz swojej rodziny.
Do utworu „Pan Kmicic”.
słowo Warchoł zawarte przez Jacka Kaczmarskiego w utworze "Pan Kmicic" oznacza chuligana cechującego się samowolą.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pan-kmicic/
- https://sjp.pwn.pl/slowniki/warchoł.html
"Krzyż, Ojczyzna, Bóg, prywata, Warchoł w oczach zmienia skórę. Wierny jest jak topór kata I podobną ma naturę. Więc za słuszną sprawność ręki Będzie ręka i Oleńki, Łaska króla, dworek, dzieci, Szlachcic, co przykładem świeci. Hej, kto szlachta – za Kmicicem! Hajda na Wołmontowicze!"
warchoł «osoba wywołująca kłótnie i zamęt swoją samowolą»
Do utworu „Pikieta Powstańcza”.
Maksymilian Gierymski - autor obrazu "Pikieta powstańcza", którym inspirował się Jacek Kaczmarski przy pisaniu utworu o takim samym tytule zmarł w 1874 roku w Bad Reichenhall na gruźlicę, a wyżej wspomniany bard zmarł 47 324 dni później.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pikieta-powstancza/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Maksymilian_Gierymski
- Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: Malarstwo polskie : romantyzm, historyzm, realizm; Andrzej Ryszkiewicz, ISBN: 8322103840, rok wydania: 1989, Strony: 328.
- Iwona Grabska-Gradzińska, “Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego”, 158
"(wg obrazu M. Gierymskiego)"
"Maksymilian Dionizy Gierymski (ur. 9 października 1846 w Warszawie, zm. 16 września 1874 w Reichenhall)", "Zmarł na gruźlicę w wieku zaledwie 28 lat.", oprócz tego aby potwierdzić ostatnią część pytania potrzebuję przywołać jeszcze dwa źródła: https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Jacek_Kaczmarski "Jacek Marcin Kaczmarski (ur. 22 marca 1957 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 2004 w Gdańsku)", oraz https://onlinealarmkur.com/date/pl/ z uwzględnieniem daty końcowej (+1 dzień), ponieważ dzień zgonu barda jest także wliczony
"Przebywał kolejno w Monachium, Rotach am Tagernsee i w Bad Reichenhall, gdzie 16 IX 1874 zmarł i został pochowany."
Do utworu „Mury”.
Myśl zawarta w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. ,, Mury'' mówi o sile ruchów społecznych. Kaczmarski inspiruje ludzi do walki z reżimem ale czasami słuchacze sami tworzą nowe ograniczenia i budują symboliczne mury. To refleksja nad cyklem walki o wolność i powstawaniem nowych barier.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/mury/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Mury_%28piosenka%29
Śpiewał, że czas by runął mur… Oni śpiewali wraz z nim Wyrwij murom zęby krat Zerwij kajdany, połam bat A mury runą, runą, runą I pogrzebią stary świat!
Piosenka stała się hymnem „Solidarności” i symbolem walki z reżimem oraz roli poety („śpiewał, że czas by runął mur... oni śpiewali wraz z nim”).
Do utworu „O zaletach niepalenia fajki”.
Jacek Kaczmarski w utworze pt. „O zaletach niepalenia fajki” pisze, że nie wolno palić papierosów, ponieważ szkodzą zdrowiu.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/o-zaletach-niepalenia-fajki/
„Palić nie wolno, bo mi szkodzi. Gardło i serce grożą strajkiem, więc zwodzę nałogowy głodzik, chytrze cmokając pustą fajkę.”
Do utworu „Wpatrzony (Rapa Nui)”.
Rapa Nui wspomniana w utworze Jacka Kaczmarskiego pt. ,,Wpatrzony(Rapa Nui)" to wyspa na południowym Oceanie Spokojnym.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Wyspa_Wielkanocna
Rapa Nui, ang. Easter Island) – wyspa na południowym Oceanie Spokojnym w centralnej części Wyniesienia Wschodniopacyficznego. Ma 7750 mieszkańców
Do utworu „Mury ’87 (Podwórko)”.
Pieśń "Mury ’87(Podwórko)" Jacka Kaczmarskiego stanowi krytykę osób podążających za chwytliwym hasłem. Utwór powstał ponieważ autor był niezadowolony z błędnej interpretacji jego wcześniejszego utworu pt. "Mury".
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/mury-87-podworko/
- https://kulturalnemedia.pl/strona-glowna/ojczyzna-w-piosence-najpiekniejsze-utwory-o-polsce/
,,Napis na murze dłużej tutaj trwa Niż człowiek, co wydrapał go z wieczora"
Kaczmarski niezadowolony z mylnej interpretacji jego dzieła, postanawia stworzyć kontynuację Murów – Mury 87′.
Do utworu „Szulerzy”.
Krajem pochodzenia Carravagiego ,obraz którego posłużył inspiracją do piosenki Jacka Kaczmarskiego "szulerzy" są włochy.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/szulerzy/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Caravaggio
"Inspiracja"
Caravaggio urodził się w Mediolanie[a] 29 września 1571 roku w rodzinie Ferma Merisiego – byłego zarządcy i architekta-dekoratora domu Francesca Sforzy, księcia Mediolanu, i Lucii Aratorii.
Do utworu „Rublow”.
Rublow wspomniany w utworze Jacka Kaczmarskiego "Rublow" wykonywał pracę jako ruski mnich.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/rublow/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Andriej_Rublow
"Rublow", "(wg filmu A. Tarkowskiego)"
"Andriej Rublow, ros. Андрей Рублёв (ur. ok. 1360, zm. prawdopodobnie 29 stycznia 1430) – ruski mnich, święty Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, artysta malarz."
Do utworu „Limeryki o narodach”.
Wspomniany w utworze "Limeryki o narodach" Jacka Kaczmarskiego Kaddafi zwarł w 2011 r.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/limeryki-o-narodach/
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Mu%E2%80%99ammar_al-Kaddafi
"Choć miłość przeszkody pokonać potrafi Nie zebrał za czyn swój Libijczyk ów braw i Dla dobra socjali Zmu ją mu zabrali Ci których wychował Kaddafi"
"Mu’ammar al-Kaddafi dialektalnie Gaddafi; ur. 13 września lub w czerwcu 1942 w Syrcie, zm. 20 października 2011"
Do utworu „Pragnienie Adama”.
Nie jesteśmy w stanie stwierdzić jednoznacznie kiedy powstała "Księga Rodzaju", do której odwołuje się Jacek Kaczmarski w utworze "Pragnienie Adama"; jednakże przyjęto, że gdy uznajemy autorstwo Mojżesza mówimy o XIII-XII wieku p.n.e., natomiast, gdy kierujemy się hipotezą stworzoną przez K.H. Grafa i J. Wellhausena, zakładamy, że powstawanie "Księgi Rodzaju" miało miejsce między IX, a V wiekiem p.n.e., trzeba jednak pamiętać, że przy spisywaniu Biblii, w tym "Księgi Rodzaju" ważne były źródła niepisane, m.in. przekazywanie treści księgi drogą ustną, które to już mogło mieć miejsce znacznie wcześniej.
Źródła przekonujące o poprawności odpowiedzi:
- https://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze/pragnienie-adama/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99ga_Rodzaju
- Uzasadnienie związane z wiedzą ogólną: https://www.biblijni.pl/biblia/1,ksiega_rodzaju.html, Strony: Rdz.. 1, 1-31 - Rdz. 50, 14-20.
"Nie kuś mnie jabłkiem żeberko ty moje – Nie zakazano nam przecież kielicha, Który otwiera ukryte podwoje Raju, gdzie zaraz szybciej się oddycha. Wcale nie trzeba nam podszeptów węża I całkiem zbędny nauczyciel – motyl; Patrz, jak się moja niewinność napręża Z wielkiej na Twoją niewinność ochoty."
"Według tradycyjnej teorii przyjmującej autorstwo Mojżesza księga została napisana w XIII-XII wieku p.n.e. Według teorii źródeł Księga Rodzaju kształtowała się między IX (tradycja jahwistyczna) i V wiekiem (tradycja kapłańska). Niemniej w wielu miejscach (np. opis wyprawy czterech królów w Rdz 14) wykorzystano znacznie starsze źródła ustne lub pisane."
"1 Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. 2 Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch Boży unosił się nad wodami. 3 Wtedy Bóg rzekł: «Niechaj się stanie światłość!» I stała się światłość. 4 Bóg, widząc, że światłość jest dobra, oddzielił ją od ciemności. 5 I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień pierwszy. 6 A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj oddzieli ono jedne wody od drugich!» 7 Uczyniwszy to sklepienie, Bóg oddzielił wody pod sklepieniem od wód ponad sklepieniem; a gdy tak się stało, 8 Bóg nazwał to sklepienie niebem. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień drugi. 9 A potem Bóg rzekł: «Niechaj zbiorą się wody spod nieba w jedno miejsce i niech się ukaże powie- rzchnia sucha!» A gdy tak się stało, 10 Bóg nazwał tę suchą powierzchnię ziemią, a zbiorowisko wód nazwał morzem. Bóg, widząc, że były dobre, 11 rzekł: «Niechaj ziemia wyda rośliny zielone: trawy dające nasiona, drzewa owocowe rodzące na ziemi według swego gatunku owoce, w których są nasiona». I tak się stało. 12 Ziemia wydała rośliny zielone: trawę dającą nasienie według swego gatunku i drzewa rodzące owoce, w których było nasienie według ich gatunków. A Bóg widział, że były dobre. 13 I tak upłynął wieczór i poranek – dzień trzeci. 14 A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstaną ciała niebieskie, świecące na sklepieniu nieba, aby oddzielały dzień od nocy, aby wyznaczały pory roku, dni i lata; 15 aby były ciałami jaśniejącymi na sklepieniu nieba i aby świeciły nad ziemią». I tak się stało. 16 Bóg uczynił dwa duże ciała jaśniejące: większe, aby rządziło dniem, i mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy. 17 I umieścił je Bóg na sklepieniu nieba, aby świeciły nad ziemią; 18 aby rządziły dniem i nocą i oddzielały światłość od ciemności. A widział Bóg, że były dobre. 19 I tak upłynął wieczór i poranek – dzień czwarty. 20 Potem Bóg rzekł: «Niechaj się zaroją wody od istot żywych, a ptactwo niechaj lata nad ziemią, pod sklepieniem nieba!» 21Tak stworzył Bóg wielkie potwory morskie i wszelkiego rodzaju pływające istoty żywe, którymi zaroiły się wody, oraz wszelkie ptactwo skrzydlate różnego rodzaju. Bóg, widząc, że były dobre, 22 pobłogosławił je tymi słowami: «Bądźcie płodne i mnóżcie się, abyście zapełniały wody w morzach, a ptactwo niechaj się rozmnaża na ziemi». 23 I tak upłynął wieczór i poranek – dzień piąty. 24 Potem Bóg rzekł: «Niechaj ziemia wyda istoty żywe różnego rodzaju: bydło, zwierzęta pełzające i dzikie zwierzęta według ich rodzajów!» I stało się tak: 25 Bóg uczynił różne rodzaje dzikich zwierząt, bydła i wszelkich zwierząt pełzających po ziemi. I widział Bóg, że były dobre. 26 A wreszcie rzekł Bóg: «Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam. Niech panuje nad rybami morskimi, nad ptactwem podniebnym, nad bydłem, nad ziemią i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi!» 27 Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę. 28 Po czym Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną; abyście panowali nad ptactwem podniebnym, nad rybami morskimi i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi». 29 I rzekł Bóg: «Oto wam daję wszelką roślinę przynoszącą ziarno po całej ziemi i wszelkie drzewo, którego owoc ma w sobie nasienie: dla was będą one pokarmem. 30 A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa podniebnego, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona». I tak się stało. 31 A Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień szósty.(...)"